رۆندک

لە پەڕاوێزی کۆمەڵکوژیەکەی شرناخەوە

2012-01-02T15:17:00.000-08:00

http://www.xendan.org/drejaWtar.aspx?NusarID=585&Jmara=3989

هه‌وڵی گۆڕینی سرودی ئه‌ی ڕه‌قیب

2011-06-19T16:04:00.001-07:00

ئه‌مه‌ کورته‌ بابه‌تێکه‌ له‌ ڕۆژنامه‌ی ئاسۆدا بڵاوکراوه‌ته‌وه‌

http://www.calameo.com/read/0000755154463ad509015

ساڵیادی له‌سێداره‌دانی چوار ئه‌فسه‌ره‌که‌ی کوردستان

2011-06-19T15:56:00.001-07:00

به‌بۆنه‌ی ساڵیادی له‌سێداره‌دانی چوار ئه‌فسه‌ره‌که‌ی کوردستان که‌ له‌ 19 حوزه‌یرانی 1947 له‌سێداره‌دران

عزه‌ت عه‌بدولعه‌زیز -عه‌قیدى روكن : دوا ئامۆژگاریم ئه‌مه‌یه‌ بۆ گه‌له‌كه‌م ئه‌م رێگایه‌ى من گرتومه‌ ئه‌وانیش بیگرن، مردن له‌ پێناوى كامه‌رانى گه‌ل به‌رزترین سه‌ربه‌رزییه‌ بۆ ئاده‌میزاد

مسته‌فا خۆشناو - نه‌قیب: دارى ئازادى گه‌لان به‌ خوێن ئاو ئه‌درێت، با خوێنى منیش دڵۆپێك بێ له‌و خوێنه‌ى بۆ ئازادى عێراق و گه‌لى كورد. بژى كورد و كوردستان به‌ ئازادى و سه‌ربه‌ستى

خه‌یروڵڵا عه‌بدولكه‌ریم- مولازمى یه‌كه‌م: ئیستیعمار و نۆكه‌رانى ئیستیعمار ئه‌توانن من و سه‌ده‌هاى وه‌كو من بكوژن، به‌ڵام ناتونن 12 ملیۆن كورد و ملیۆنه‌ها ئازادى خواز له‌ جیهان له‌ناو به‌رن

محه‌مه‌د قودسى- مولازم: مردن له‌ رێگه‌ى وڵات.. خۆشترین شته‌ ئاده‌میزاد ده‌ستى بكه‌وىَ، ئێمه‌ش له‌ رۆژى له‌ دایك بوونمانه‌وه‌ هه‌ر به‌ ئاواتى ئه‌مه‌ بووین كه‌ له‌ رێگه‌ى ئازادى كورد و كوردستان و كامه‌رانى گه‌لانى سه‌ر بنێینه‌وه‌

سه‌رچاوه‌: لاپه‌ڕه‌ی ‌هێمن میرانی، فێیسبوک

با بەر لە جینۆسایدی کوردی سوریا بگرین

2011-05-05T18:18:00.000-07:00

لە توێژینەوەیەکی ورددا سەبارەت بە ئیتیۆلۆژیای جینۆسیاد، پرۆفێسسۆری ئەڵمانی بەربارا هارف ژمارەیەك نموونەی جینۆساید لەوڵاتە جیاوازەکانی دونیا بەراورد دەکات، بەتایبەتیش جینۆسایدی ئەرمەنیەکان و هۆلۆکۆست، کە لەهەموویاندا لەبارودۆخێكی تایبەتدا جینۆساید ئەنجام دراوە. بۆیە هەر کاتێك و هەر وڵاتێك بەهەمان بارودۆخدا تێپەڕ ببێت، پێویستە دەزگا نێودەوڵەتیەکان و وڵاتان بەئاگابێن و بەر لەجینۆسایدێكی مسۆگەر بگرن.

مەترسیدارترین زەمینەسازی بۆ ئەنجامدانی جینۆساید نائارامیەکی توندوتیژانەی ناوخۆی هەر وڵاتێكە، لە ئاکامی شۆرش یا کودەتا، یا لە ئەنجامی کۆتایی هاتنی کۆلۆنیالیزم و سەرلەنوێ داڕشتنەوەی دەوڵەت، یا لەئاکامی دەستوەردانی دەرەکی. ئەوەی ئێستا لە سوریا دەگوزەرێت، شۆرشی خەڵکی ئەو وڵاتەیە لەدژی یەکێك لە دڕندەترین ئەو ڕژێمانەی کە تائێستاش بەپێی ناوەندە نێودەڵەتییە مرۆییەکان پەلەقاژێی مانەوە و سەرکوتکردنی نەیارانی دەکات. بەڵام ئەوەی کە زۆر جێگای تێڕامان و مەترسییە، بارودۆخی کوردی ئەو وڵاتەیە کە ئەوانیش شانبەشانی پێکهاتەکانی دیکە پەنایان بۆ شۆرش و خۆپیشاندان بردووە بەڵام پێگەی ئەوان زۆر لەپێگەی عەرەبەکان لاوازتر و مەترسیدار ترە.

بۆیە کوردەکان لەبەردەم هەڕەشەیەکی جیددی ئێستا و داهاتووی ئەو بارودۆخەدان، لەلایەك ئەگەر ئەو نائارامیە لەبەرژەوەندی دەستەڵات شکایەوە، ئەوا بە دڵنیاییەوە، ڕژێمی سوریا هەڕەشەکانی خۆی بەپێی پرۆسەیەکی ورد و لەسەرەخۆ دەباتە سەر، ئەوەی کە تا ئەمڕۆ دەرفەتی نەبووە بیکات لەداهاتوودا هەڵی ئەوەی دەبێت بیکات و جینۆسیاد ئەنجام دەدات. ئەگەر بارودۆخەکەش تیرتر و ئاڵۆزتر بێت، ئەوا ئەو ئەگەرە زیاتر دەبێت چونکە بەرگری لەمانەوەی خۆیان دەکەن بەهەموو نرخێك.

دەستەڵاتی کوردی و پارتە کوردستانیەکان لەهەر کوێیەك بن، دەتوانن زۆر شت بکەن لەئاستی براکانیان لەو بەشە داگیرکراوەدا. ئەگەر بەزوترین کات فریایان نەکەون، ئاماژە زۆرن کە دەستەڵات نیازی خراپە بەرامبەریان. ماوەیەك بەر لەئێستا ئەو دەنگوباسە ڕاگەیەنرا کە ئەو عەرەبانەی لەناوچە کوردنشینەکان نیشتەجێکراون و وەکو ئیسرائیل چەندین موستەوتەنەی لەنێوان گوندەکانی کورددا چاندوون، ئەوە بێجگە لە پشتێنەی ئاسایشی عەرەبی، کە بە ڕێنوێنی عەبدونناسر ئەنجام درا، هەموویان لەو ماوەی ڕابردوودا چەکدارکراون و هەڕەشەیان لەلادێنشینەکانی کورد کردووە. لەدوا دەنگوباسیشدا کە ڕووداونێت گواستویەتیەوە، هەڕەشەی فڕاندنی ژن و کچی کورد کراوە ئەگەر وازلەڕووبەڕووبوونەوە نەهێن. ئەمانە هەموو ئاماژەن کە گەردەلوولێك بەرامبەر کوردەکانی ئەو وڵاتە دروستکراوەدا بەڕێوەیە. بۆیە پێویستە لەسەر هەموو ڕێکخراوە نێودەوڵەتییە مرۆییەکان و ولاتان بەر لەو جینۆسایدە بگرن ئەگینا دوایی کۆنترۆڵ لەدەست دەردەچێت.

تۆبه‌ی خوا له‌وێبێت، تا بێت

2011-04-25T15:25:00.000-07:00

تۆبه‌ی خوا له‌وێبێت، تا بێت!!

لە دوا خەڵوەتیدا، بینیم، بەرەو ڕووگەی ئەو دیو سنوورە پڕ لە تڕاویلکەکاندا

چۆن ڕۆحی من بەدوای ئەودا لەگەڕان و گۆڕاندا بوو

ئەویش ئاوا، چاوەکانی سەرچاوەی جۆگایەك خوێن و نزاکانی بەسەر گۆنا سوور و بۆرەکانی ئاسمان دا دەبارین

ڕوومتێکرد و گوتم؛ نایەت

ئاخر خودا هه‌رگیز نایه‌ت

چونکه‌ ئه‌و له‌وێنده‌ر نیه‌

نه‌ دوێنێش هاتووه‌ بۆ ئێره‌ و نه‌ سبه‌ش دێت

سه‌یره‌ هێشتا نه‌تزانیوه‌

خودا له‌ناو رۆحی پیرۆزی خۆت دایه‌

خودا پڕشنگی ئەبەدی ناو سینەتە و

لەدەلاقە بەرزەکانی ناو دڵتەوە ئاوڕدەوە، تەماشای قوڵایەکانی ناو هەناسە سووارە شەکەتبووەکانت کە

ئەو ئێرەیە و ئەو لێرەیە

قه‌ڵه‌مێکی نوك باریکه‌ و

کاغه‌زێکی سه‌وزی ته‌نك و په‌نجه‌یه‌کی ناسکی خۆره‌

تۆ له‌وه‌هم دای ئه‌ی شاعیر

چونکه سه‌دان ساڵه‌‌ خودا وازی له‌ وێڵبوون هێناوه‌

گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ ناو سینه‌ و شاده‌ماره‌کانی رۆحت

ئه‌و قه‌ت نایه‌ت

چونکه‌ هه‌رده‌م لێره‌ بووه‌،

سه‌دان ساڵه‌ نه‌ بوخچه‌ی به‌کۆڵ داداوه‌ و

نه‌ سواری ئه‌سپە وێرغەکە‌ی دابه‌ستراوی قه‌ده‌ر بووه‌

ئیدی خودا خۆی نوێژ بۆ روحه‌ سپیه‌کان، قه‌ڵا ده‌کات.

له‌میحرابی دڵی ونبووی سیمبۆڵه‌کان

لێره‌ و ئێستا، به‌ره‌و ئێره‌ و ئێستای حه‌زه‌کان دێته‌وه‌.

ئیدی له‌و چاوه‌ڕوانیه‌دا پشوێك بده‌ و

چیدی له‌ده‌ره‌وه‌ی خۆتدا به‌دوای وه‌همه‌کان وێڵ مه‌به‌

له‌ناو بازنه‌ی ڕووناکیه‌کانی دڵی خۆت

له‌حوزوری حه‌قیقه‌ته‌کانی ئێره‌

نیشانه‌یه‌کی خوایه‌تی

به‌دیواری ڕوحه‌که‌تا هه‌ڵبواسه‌

باڵای شیعره‌ خواییه‌کانت

به‌ په‌یامه‌ نه‌مره‌کانی مرۆڤبوونت

بهۆنه‌وه‌ و

ته‌سلیمبوونی وه‌همه‌کانیش

بۆ ئه‌و خوایه‌ بگێڕه‌وه‌ که‌ دوێنێ نوێژت بۆ ده‌کرد

پێی بڵی،

وه‌ی له‌و وه‌همه‌ی که‌ هه‌رگیز نایه‌ت

وه‌ی له‌و ڕووگه‌ی که‌ له‌وێلبوونێکی کاتی و له‌نوێژێکی پڕ له‌ غه‌فڵه‌ت به‌زه‌یی پێم ده‌هاته‌وه‌

تێبگه‌ له‌وه‌ی که‌ من و ئه‌و، تۆ و ئه‌و ئاسا هه‌ر یه‌ك بوونن

تۆ و ئه‌و ڕۆحی یه‌ك جه‌سته‌نه‌ و

له‌ حه‌قیقه‌تی ئه‌به‌دی ئێستا و ئیره‌

شنه‌بایه‌کی ئارامی بۆ په‌یوه‌ندیه‌ توڕه‌کانی نێوانمانا دێنینه‌وه‌

ئیتر ده‌ست له‌وه‌همه‌کانی ئه‌وێ هه‌ڵگره‌ و

له‌حوزوری ئه‌و ئه‌شقه‌ی له‌ناو دڵتایه‌

خۆت و ئه‌ویش بدۆزه‌وه‌

خۆت و ئه‌ویش له‌یه‌ك ڕسته‌ی شیعری 'انا الحق''ی حه‌لاج

به‌ره‌و میحرابی ئه‌به‌دی ئاشتبوونه‌وه‌، بژیێنه‌وه‌

سه‌باره‌ت به‌ دوا پێشهاته‌کانی ئه‌مڕۆی هه‌رێمی کوردستان

2011-04-22T05:32:00.000-07:00

هەر لەسەرەتاوە ئەو تێبینانەم دەربارەی ئۆپۆزسیۆن خستنەڕوو و دەبوایە لەدوو شت وریابن

یەکەمیان: هەندێك لە داواکاریەکانیان چوارچێوەی یاساییان هەن و پێویستە هەر لەچواچێوەی یاساشدا مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت و بەسەریاندا پاز نەدەن. ئاخر ئەگەر ئەوان لەبەر بێ قانونی بناڵن چۆن بەشێوەیەکی ناقانونیانە ڕەفتار دەکەن؟ ئەو قسەیەی ڕێبین هەردیم زۆر بەلاوە گرنگ بوو کە گوتی (من لەگەڵ بەکارهێنانی توندوتیژیدانیم، چونکە ئەگەر ئۆپۆزسیۆنیش بە توندوتیژی دەستەڵات وەربگرێت، ئەوا من دەچمە جێگای ئەو جەللادەی کە لەمنی دەدا) بۆیە ڕووە قانونیەکەشی هەر وایە، هەر کێ ناقانونی بکات دەبێت پێی بگوترێت و ڕەخنەی لێ بگیرێت. دەی چەند پرۆتۆکۆلێك هەن بۆ هەڵوەشانەوە، کە ئەوان لەو قۆناغەدا ناتوانن بەسەریدا زاڵ بن چونکە زۆرینە نین لە پەرلەمان. ئەمە نابێت ببێتە بیانۆ بۆ ئەوەی پەلە بکەن و بیانەوێت بە ڕێگای دی دامودەزگاکان بگۆڕن

دووەمیش: پەلە نەکەن، چونکە ئۆپۆزسیۆن هێندە لەمێژ نیە هاتۆتە ناو کێڵگەی سیاسی و دەستی بە ململانێ کردووە، ئەم بارودۆخەی کە هاتبووە پێشەوە گرنگ بوو بەخێوبکرێت و پەروەردە بکرێت، نەك هەوڵ بدەن لە بەرژەوەندی هەنووکەیی خۆیان بیقۆزنەوە و ئەو فشارە دروست بکەن کە دەستەڵات بەو جۆرە ئیستیفزاز بکات. دەستەڵات دەتوانێت هەر بە بنەما قانونیەکان ئۆپۆزسیۆن بگرێت، بەڵام ناتوانێت ئەو کارە لەگەڵ ئاپۆرەی خەڵك بکات، ناتوانێت تا سەر خەڵك بگرێت و بکوژێت، چونکە ئیدی دەستەڵاتی ڕەها نەباوی ماوە و نە لەدەرەوەش لێی قبوڵ دەکرێت. ئەوان جەماوەریان بەردەوام دەبوو لە خۆپیشاندانەکان، بەلام وەکو پێکهاتەکەی سیاسی دەبوایە لەگەمە قانونیەکان نەیەنە دەرەوە

لەو خاڵانەش گرنگتر کولتوری ململانێی نێوان ئۆپۆزسیۆن و دەستەڵات ئەوەنیە کە دەستەڵات خائین و خۆفرۆشن و ئۆپۆزسیۆنیش لە ئاسمانەوە هاتوون، ئەی ئەگەر ئەوانیش دەستەڵاتیان وەرگرت و هەڵەیان کرد ڕازی دەبن پییان بگوترێت خائین؟ هەڵبەت نەخێر، خۆ گەیشتنیش بەدەستەڵات ئامانجی ئەوانە و عەیبیش نیە، بەڵام دەبێت ململانێکە لەچوارچێوەی خۆی دەرنەهێنرێت، نەدەبوا ئەو کولتورە بخەنە ناو خەڵك. دەستەڵات ڕاستە لە قەیرانێك دایە کە وڵاتیش و هەموو سیستمی سیاسی بەرەو قەیران بردووە، بەڵام مانای ئەوەنیە ئەوان خائین بن. لەوانەیە گەندەڵ بن، لەوانەیە هەیان بێت تاوانیان کردبێت، بەڵام دبوایە لەو کولتورەی یەکدی به‌ خائین زانینە دەربچن چ دەستەڵات و چ ئۆپۆزسیۆنیش، ئاخر ئەگەر وانەبوایە لەوانەبوو بە سەدان و هەزاران ناڕازیبووی ناو هەر دوو حیزبی دەستەڵاتیش دەنگی خۆیان بخەنە پاڵ دەنگە ناڕازیبووەکانی خەڵك. دەرکردنی کەسێكی وەکو فەرهاد پیرباڵ و هیدیکەش لە بەردەرکی سەرا هەڵەیەك بوو کردیان، لەجیاتی ئەوە دەیانتوانی ئەو توانایە بەئاراستەیەکی دیدا بەکاربێنن. بۆ بەدانایی نەجوڵانەوە ئەو وەڵامه‌ لای ئەوانە. خراپکردن و تێکدان ئاسانە و هەموو کەسێك دەتوناێت بیکات بەلام بیناکردن هەموو کەسێك ناتوناێت بیکات، ئەگەر بشیانەوێ

لەلایەکی دیکەوە کە ڕەنگ و دەنگی ئۆپۆزسیۆن زاڵ بوو بەسەر ڕەنگە جیاوازەکانی خەڵکی خۆپیشاندەر، دەستەڵات ئەمەی لەخوا دەویست. لەئاسمان بەدوایدا دەگەڕا و لەسەر زەوی دەستی کەوت، ئەمە هەڵەیەکی کوشندەی ئۆپۆزسیۆن بوو و نەدەبوایە بەو جۆرە ڕەفتار بکەن و بکەونە سەنگەر، ئەوان لە پێگەو جێگەی خۆیان دەیانتوانی دایەلۆگ بکەن و داواکاریە سیاسیەکان بگێڕنەوە چوارچێوە قانونیەکان و فشاری سیاسی نەك ڕاگەیاندن بخەنە سەر دەستەلات بۆ گوێگرتن لە داواکاریەکانی خەڵك و جێبەجێکردنی، بە سەرکەوتنی خەڵک ئەوانیش سودمەند دەبوون، بەڵام واپێدەچێت نەتوانن واقێعەکە وەکو پیویست بخوێننەوە. یا لەوە بترسن ئەگەر دەستەڵات سەرکەوتوو بێت لە جێبەجێکردنەکانی داواکاریەکانی خەڵك ئەوا سەروەریەکە بۆ دەستەڵات دەبوو، کە واش نەدەبوو، چونکە بەشێك لە داواکاریەکانی خەڵك هەنووکەیی نین و دەرەنجامی ئەو سیستمە سیاسیەن کە پێویستی بە چاکسازییە، ئینجا ئەگەر دەستەڵات توانی ئەم چاکسازیە بکات، ئەوا بەر لەهەموان ئۆپۆزسیۆن لێی سوودمەند دەبوون، ئەگەر نەشیتوانیبایە، ئەوا دەستەڵات نەیدەتوانی بەر لە ئاپۆرەی ناڕەزایی خەڵك بگرێت و ڕووبەرەکەشی فراوان دەبوو تا هەموو شوێنەکانی دیکەی دەگرتەوە

ئۆپۆزسیۆن لەلایەك نەدەبوا ئەوەی لەبیر بچێت کە جارێ ئەزموونی ململانێی سیاسی لەکوردستان نوێیە، تەنانەت دەستەڵاتیش لە کولتوری ئۆپۆزسیۆنێکی کارادا ئەزموونی نیە و بەترس و بیمەوە مامەڵە دەکات

هەروەها؛ قورسایی ئەوان تەنها لە چەند ناوچەیەکە و ئەوان نەیانتوانیوە لە هەموو ناوچەکاندا گەشە بەخۆیان بدەن

ئەمە وێڕای ئەوەی جەماوەرێکی زۆر، بەتایبەتیش لە هەولێر متمانەیەکی ئەوتۆیان بە سەرانی ئۆپۆزسیۆن نیە، لەبەر هەر هۆیەك بێت، دەبوایە هەر زوو هەوڵ بدرابایە ئەو نیگەرانیانە بڕەوێننەوە کە هەیانن، یاخود ئەو قسانەی کە لە ڕابردوو کراون سەبارەت بە هەولێر لەهەر کەسێکەوە بێت ڕوونکردنەوەی بۆ بکەن و داوای بووردن بکەن. ئەمەش دەبووە ئاشبوونەوە لەگەڵ خەڵکی هەولێر، ئەو کەسانە بەمە گەورەتر دەبوون و خۆیان لەو لۆکالیخزاندنە ڕزگار دەکرد. بێجگە لەوەش هەر لەسەرەتاوە لەلایەن هەندێك کەسی نامەسئولەوە جۆرێك لە زمانی زبر و بێڕێزی بەکارهێنرا لەبەرامبەر ئەوەی کە هەولێر هەڵناستێت، ئەمەش هەر لەسەرەتاوە بووە هۆی دروستکردنی جۆرێك لە ترس لەو جۆرە زمانە زبرە و کاردانەوەی پێچەوانە

لبێجگە لەوەش؛ سروشتی جەماوەری دهۆك بە پلە یەك و هەولێریش تا ئاستێك زۆر حەز بە ڕووبەرووبوونەوەی زبر ناکەن، حەزیان لەئاڵۆزی نیە، بەڵام لەناخی هەولێریەکانیش و دهۆکیەکانیشدا ناڕازیبوونێکی زۆر هەیە و ئەوان زۆر بەپەرۆشن بۆ جۆرێك لە گۆران لە بارودۆخەکە، بێگومان ئەو هۆکارانەی سەرەوە بەشێك بوون لەوەی کە بترسن لە جوڵان و لەئایندەی نادیار و لە ماهیەتی ئۆپۆزسیۆن

ئەوەی کە لێرەدا زۆر گرنگە، دەبێت پارتی لەوە تێبگات کە خەڵك لەبەر ڕازیبوونی نیە بە پارتی و بەو شێوە دەستەڵاتەی ئەمڕۆی هەرێم کە لەهەولێر و دهۆك نەجوڵاوە، بەڵکو لەبەر ترسیانە لە بوونی ئەلتەرناتیڤێك کە ڕەفتار و ئاکامەکانی بیانخاتە قەیرانی قوڵتر و توندترەوە، وێڕای ترسیان له‌و باره‌ ناجێگیره‌ی هه‌رێم، ئەو هەڵس و کەوتەیان دواخست، ئەمەش چانسێکە بە پلە یەك بۆ پارتی و پاشان بۆ یەکێتیش کە بەجیددی بونیادی سیاسی هەرێمی کوردستان بگۆڕن و وڵات بەرەو بەدەزگایی کردن ببەن و ئیدی حیزب لە دامودەزگاکانی حکومەت دوور بخەنەوە و گەندەڵی و بنەماڵەیی لە واجیهەی هه‌رێم بنه‌بڕ بکه‌ن و ئازادیه‌کان مافی خه‌ڵكن و له‌ژێر هیچ بارودۆخ و بڕوبیانۆیه‌کدا پێشێل و سنوورداریان نه‌که‌ن، سلوکی خۆیان نه‌گۆڕن ئه‌مرۆ نا سبه‌ی ڕووبه‌ڕووی ڕقێکی کوشنده‌تر و له‌بن نه‌هاتوو ده‌بنه‌وه‌ و شه‌پۆڵه‌که‌ی که‌س نازانێت کێ له‌بن دێنێت. ئه‌مه‌ش حه‌تمیه‌تی مێژووه‌ و ده‌سته‌ڵات به‌ ئاسوده‌یی بۆ که‌س نابێت

ئایا خه‌ڵك ئه‌حمه‌قی کولتورین؟

2011-03-01T05:37:00.000-08:00

ئایا خه‌ڵك ئه‌حمه‌قی کولتورین؟

ئیبراهیم مه‌لازاده‌

هاوڕێم د.عادل باخه‌وان ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر له‌بابه‌تێکیدا چه‌مکی ئه‌حمه‌قی کولتوری وه‌کو میتۆدێك بۆ ئه‌کته‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی له‌ پرۆسه‌ی گۆڕانکاریه‌کانی‌ کۆمه‌ڵگادا به‌کار هێنابوو. له‌دووتوێی ئه‌و ڕووداوانه‌ی ئێستای هه‌رێمی کوردستان و ئه‌و دوو جه‌مسه‌ریه‌ی که‌ له‌نێوان ده‌سته‌ڵات و خه‌ڵکدا دروست بووه‌، به‌گرنگم زانی هه‌مان ئه‌و چه‌مکه‌ بخه‌مه‌وه‌ ناو فه‌رهه‌نگی سیاسی ئه‌مڕۆمان.

ئه‌و کولتوره‌ سیاسیه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ له‌ هه‌موو ناوه‌نده‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانه‌وه‌، به‌تایبه‌تیش ناوه‌نده‌ حیزبی و سیاسیه‌کانه‌وه‌ زاڵه‌ و باوه‌، ئه‌و روحه‌یه‌ که‌ خۆی به‌و باوك و ڕابه‌ر و وه‌صی و سه‌رپه‌رشتیاره‌ ده‌زانێت که‌ هه‌موو شتێك ده‌زانێت و وه‌کو پێغه‌مبه‌ر وایه‌ بۆ خه‌ڵك، له‌ به‌رامبه‌ریشدا خه‌ڵك نه‌زان و نه‌فام و ئه‌و ئه‌حمه‌قی کولتورییه‌ن که‌ به‌رده‌وام‌ ده‌توانرێت فێلیان لێ بکرێت و پێویستیشیان به‌ هه‌میشه‌ ڕێنوێنی کردن و چاوساغ هه‌یه‌‌. ئه‌و تێگه‌یشتنه‌ له‌ زۆربه‌ی ئه‌و کۆمه‌ڵگایانه‌ی که‌ هاوشێوه‌ی کۆمه‌ڵگای کوردین ئاماده‌یه‌ و پێیه‌وه‌ ده‌ناڵێنن.

ئایا ئه‌کته‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی به‌ڕاستی ئه‌حمه‌قی کولتوریه‌؟ خه‌ڵك گێل و نه‌زان و نه‌فامن بۆ ئه‌وه‌ی تا هه‌تایه‌ چاو له‌ هه‌ڵه‌کان و که‌موکوڕیه‌کانی باوكی سه‌رکرده‌ و سه‌رکرده‌ی حیزب و پێشه‌وا روحیه‌کان بپۆشێت؟ تاکه‌ی حیزبه‌کان و سه‌رکرده‌ و کادیره‌کانیان واده‌زانن خه‌ڵك بێجگه‌ له‌ ئه‌حمه‌قێکی کولتووری شتێکی دیکه‌ نیه‌؟

به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌و تێگه‌یشتنه‌، ئه‌کته‌ری کۆمه‌ڵایه‌تی به‌ته‌واوی وشیاره‌ به‌ به‌رژه‌وه‌ندی و خواسته‌کانی، وشیاره‌ به‌و هه‌ڵه‌ و که‌موکوڕیانه‌ی که‌ له‌ پانتایی حیزبه‌کان و ده‌سته‌ڵاتدا ڕووده‌ده‌ن و ڕۆژانه‌ دووباره‌ ده‌بنه‌وه‌. ئه‌و کۆنگره‌ حیزبیانه‌ی که‌ له‌ 2010 دا ئه‌نجامدران، بێجگه‌ له‌ ماراسۆنێکی ناهه‌شانه‌ی پێشوه‌خت سیناریۆ بۆ داڕێژراو شتێکی دی نه‌بوو. ئه‌و به‌ڵێن و گفتانه‌ی که‌ ساڵانێکه‌ ئه‌و دوو حیزبه‌ی ده‌سته‌ڵات بۆ خه‌ڵکی دووباره‌ ده‌که‌نه‌وه‌ و دان به‌ هه‌ڵاکانیاندا ده‌نێن و داوای بووردن ده‌که‌ن، به‌ڵام له‌دوای ئه‌و ڕسته‌ بریقه‌دارانه‌ هیچ گۆڕانێك له‌سه‌ر زه‌وی ڕووی نه‌داوه‌. ئه‌وان به‌رده‌وام له‌و خه‌یاڵه‌دا بوون که‌ خه‌ڵك بۆخۆی قسان ده‌کات، به‌ڵام دوایی چونکه‌ ئه‌حمه‌قن، به‌ ئاسانی له‌بیریان ده‌چێته‌وه‌. ئه‌مه‌ تێگه‌یشتنێکی سه‌قه‌ت و فێڵ له‌خۆکردنه‌. که‌ڵه‌که‌بوونی هه‌ڵه‌ و که‌موکوڕیه‌کان با بچوکیش بن به‌یه‌که‌وه‌ و بۆ ماوه‌یه‌کی درێژ گه‌وره‌ ده‌بن و ئه‌ستوور ده‌بن، ئاشکراشه‌ که‌ زوڵم کردن له‌ ئه‌ستووریدا ده‌پسێت.

ئه‌و خۆپیشانده‌رانه‌ی که‌ ئه‌مڕۆ له‌سه‌ر جاده‌ ده‌يانبینین، هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ن که‌ دوێنێ له‌لایه‌ن ده‌سته‌ڵاته‌وه‌ به‌ ئه‌حمه‌قی کولتوری ده‌ناسران و گوێ به‌ ڕه‌خنه‌ و داواکاریه‌کانیان نه‌ده‌درا. ته‌نانه‌ت هه‌ڕه‌شه‌کردن و چاوسوورکردنه‌وه‌ و ڕێگرتن و ده‌ستگیرکردن و زیندانیکردنیش که‌ هێشتا پێڕه‌وی لێده‌کرێت به‌شێکه‌ له‌و تێگه‌یشتنه‌ چه‌وته‌ی که‌ ده‌سته‌ڵات په‌نای بۆ ده‌بات. له‌وانه‌یه‌ ئه‌مڕۆ به‌و جۆره‌ ڕه‌فتارانه‌ ده‌نگی خه‌ڵك کپ بکرێت و دوای بخات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ری گونجاو بۆ پرسه‌ هه‌ڵپه‌ساردراوه‌کان نه‌کرێت، ئه‌و ڕقه‌ گه‌وره‌تر و ئه‌ستوورتر ده‌بێت و هه‌رگیز کۆتایی پێ نایه‌ت.

ئیدی دروشمه‌ قه‌به‌کان وخۆ به‌ پێغه‌مبه‌رزان و سه‌روه‌ری مێژوویی، ئه‌و ڕابردووه‌ن که‌ سه‌رکرده‌ سیاسیه‌کان له‌هه‌رشوێنێك بن ده‌یکه‌ن به‌و قه‌ڵا گه‌رم و نه‌رمه‌ی وا ده‌زانن هیچ باوبۆرانێك نایگرێته‌وه‌، ‌ ئه‌مه‌ ئه‌و تێگه‌یشتنه‌یه‌ که‌ واده‌زانن خه‌ڵک نوستووه‌ و له‌به‌رخاتری ئه‌و ڕابردووه‌، له‌و زوڵم و ناعه‌داله‌تیه‌ی که‌ هه‌رچه‌ند که‌میش بێت خه‌ڵك چاوپۆشی لێ ده‌کات. له‌مێژووی ئیسلامیشدا عوسمانی کوڕی عه‌ففان که‌ خه‌لیفه‌ و هاوه‌ڵ و زاوای پێغه‌مبه‌ره‌، به‌ڵام که‌ ده‌سته‌ڵات وه‌رده‌گرێت و به‌هۆی گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ری و خزمخزمانێ، به‌شمشێری نه‌وه‌ی دووه‌می هاوخه‌بات و هاوشاریه‌کانی خۆی سه‌ری له‌ ملی ده‌کرێته‌وه‌ و خوێنی ده‌ڕژێنرێته‌ سه‌ر قورئان. نه‌گوێ به‌ پیرۆزیه‌کان و نه‌به‌ ڕابردووه‌که‌شی ده‌درێت.

کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ سه‌رکرده‌ کورده‌کان ڕێز هه‌م له‌ خه‌ڵکه‌که‌یان و تێگه‌یشتنه‌کانیان بگرن و هه‌میش له‌و مێژووه‌ی که‌خۆیان پێیه‌وه‌ ده‌نازن. کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ ده‌رسی زۆر گه‌وره‌ له‌ توڕدان و بێنرخکردنی ئه‌و سه‌رکرده‌ عه‌ره‌بانه‌ی میسر و تونس و لیبیا وه‌رگرن که‌ به‌شداربوون له‌ شۆڕشه‌کانی ئازادی وڵاته‌که‌یان و خه‌باتگێڕیان، به‌ڵام ئه‌و خۆچیرکردنه‌وه‌یان به‌کورسی و ته‌خشان و په‌خشانکردنی سامانه‌کانی وڵات له‌پێناو هه‌ندێك به‌رژه‌وه‌ندی عه‌شیره‌تی و خێزانی و سه‌رکوتکردنی خه‌ڵك، چیدی قابیلی چاوپۆشین و قبوڵکردن نیه‌.

کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ بزانن که‌ خه‌ڵك ئه‌حمه‌قی کولتوری نیه‌ و ئه‌و گه‌نده‌ڵی و ناعه‌داله‌تیه‌ی ڕووش ده‌دات چیدی قابیلی لێخۆشبوون و تۆلێرانت نیه‌. بۆیه‌ کاتی ئه‌وه‌ش هاتووه‌ که‌ پڕۆسه‌یه‌کی دیموکراسی ڕاسته‌قینه‌ ده‌ست پێبکه‌ن، حیزب له‌داموده‌زگا و ژیانی خه‌ڵك دوور بخه‌نه‌وه‌، گه‌نده‌ڵی و خزمخزمانێ و ته‌زکیه‌ی حیزبی بنبڕ بکه‌ن، هه‌رچی غه‌شکردن و ته‌زویر و درۆکردنه‌ به‌تاوان بزانرێت و دووباره‌ی نه‌که‌نه‌وه‌. کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ به‌دوو ڕووی سپی گۆڕانکاری به‌سه‌رخۆیاندا بێنن و له‌وه‌تێبگه‌ن که‌ هه‌موو خه‌ڵکی دونیا ته‌ماشای عه‌یب و عاره‌کانیان ده‌کات و ئه‌و ده‌مانه‌ی که‌ خه‌ڵك ده‌ڵێ به‌سه‌ بوه‌ستن، ئیدی داروبه‌رده‌کانیش ڕێزیان بۆ دانانێن و هه‌موو خه‌بات و ماندووبونیشیان جارانی سفر ده‌کرێت. کاره‌ باشه‌کانیان ده‌چنه‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و په‌نده‌ی که‌ ده‌ڵێت "چاکه‌یه‌ك ده‌که‌ن و له‌ته‌نیشتیشیدا هه‌ڵده‌پزێن".

ئایا خۆپیشانده‌ران گێره‌شێوێنن؟

2011-02-20T09:59:00.001-08:00

ئایا خۆپیشا‌نده‌ران گێره‌شێوێنن؟

له‌په‌راوێزی ئه‌و ڕووداوانه‌ی رۆژانی ڕابردووی هه‌رێمی کوردستاندا

هه‌ر له‌ کاتی دوا هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانیه‌که‌ی هه‌رێمی کوردستان و هه‌نوکه‌شی له‌گه‌ڵدا بێت، له‌سه‌ر دوو ئاسته‌وه‌ زه‌مینه‌ بۆ ئه‌و وروژانه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ خۆشکراوه‌ و ده‌کرێت.

ئاستی یه‌که‌م، که‌ له‌ دوو لایه‌نی ڕۆژنامه‌گه‌ریه‌وه‌ کاری له‌سه‌ر ده‌کرا. ئه‌وانیش ڕاگه‌یاندنی ئۆپۆزسیۆن و ڕاگه‌یاندنی نیمچه‌ سه‌ربه‌خۆن، که‌ ئه‌مه‌ی دووه‌میشیان زۆرجاران خۆی له‌ چوارچێوه‌ی ڕاگه‌یاندنی ئۆپۆزسیۆندا ده‌بینێته‌وه‌ و ڕۆڵی ئۆپۆزسیۆن ده‌بینێت. هه‌ندێك جار له‌که‌ناڵ و ڕاگه‌یاندنه‌کانی سه‌ر به‌ هه‌ردوو حیزبی ده‌سته‌لاتیشه‌وه‌ هه‌ندێك شت خراوه‌ته‌ ڕوو که‌ ڕه‌خنه‌یه‌کی ڕاسته‌وخۆ بووه‌ بۆ ئه‌و بارودۆخه‌ سیاسی و ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تی و په‌روه‌رده‌ییه‌ی که‌ له‌هه‌رێمدا هه‌یه‌.

ئه‌و ڕاگه‌یاندنانه‌ زۆر به‌ چڕوپڕی کاریان له‌سه‌ر هه‌ڵه‌ و که‌موکوڕیه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم ده‌کرد و ده‌کات، توانیان ئه‌و که‌س و لایه‌نانه‌ی که‌ ده‌ستیان هه‌یه‌ له‌ گه‌نده‌ڵی و واسیته‌ و نادادپه‌روه‌ری و په‌شێوی دروستکردن له‌ هه‌رێمدا ڕووتیان بکه‌نه‌وه‌ و بیانخه‌ته‌ به‌رده‌م ویژدانی زیندووی خه‌ڵک و ئه‌وه‌ی که‌ پێشتر زانراو نه‌بوو بزانرێت و ڕوونبکرێته‌وه‌. هه‌ڵبه‌ت به‌و تێبینیانه‌شه‌وه‌ که‌ هه‌مانن له‌سه‌ر ئه‌دای ئه‌و ده‌زگایانه‌ی ڕاگه‌یاندن و که‌موکوڕیه‌کانیان و نه‌بوونی تایبه‌تمه‌ندێتی و جۆرێك له‌ گه‌ڕه‌لاوژێ له‌سه‌ر هه‌موو ئاسته‌کانی میدیادا.

به‌ڵام له‌هه‌مان کاتدا ئه‌و میدیایه‌ چاوی خه‌ڵک و ویژدانی خه‌ڵکیش ده‌خاته‌ سه‌ر شانۆ و بێی ئه‌و میدیایه‌ کۆمه‌ڵگا وه‌کو لاشه‌یه‌کی سڕبردووی لێ دێت و هه‌رچی نیشانه‌ی زیندوێتی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ هه‌ن ون ده‌بن و له‌به‌ین ده‌چن. له‌لایه‌کی دیکه‌ش ڕاگه‌یاندن به‌شێکه‌ له‌و ده‌زگا سڤیلسالارانه‌ی که‌ به‌شداریه‌کی ڕاسته‌وخۆی هه‌یه‌ له‌ جوڵاندنی کۆمه‌ڵگا و بردنی به‌ره‌و ئاڕاسته‌یه‌کی دیموکراسی. به‌و مانایه‌ی به‌بێ بوونی ده‌زگای ڕاگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆ و ئۆپۆزسیۆن و ده‌زگای سڤیلسالاری زیندوو دیموکراسیه‌ت له‌درۆیه‌کی گه‌وره‌ و شاخدار شتێکی دی نیه‌.

ئاستی دووه‌م، که‌ زه‌مینه‌ ساز بوو بۆ ئه‌و وروژانه‌، ده‌سته‌ڵات و هه‌ردوو حیزبه گه‌وره‌کان خۆیان بوون. خه‌ڵکێكی زۆر چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ی ده‌کرد که‌ ئه‌و دوو حیزبه‌ بتوانن گۆڕانکاری له‌ بونیاد و ڕه‌فتاری خۆیاندا بکه‌ن. چه‌ند شتێکیان لێ داواکراو بوو ده‌بوایه‌ به‌په‌له‌ و بێ دواکه‌وتن بکه‌وتبانه‌ خۆ، له‌وانه‌ش:

یه‌که‌م: دوورخستنه‌وه‌ی جیددی حیزب له‌ داموده‌زگاکانی ده‌وڵه‌ت و کشانه‌وه‌ی حیزب له‌ژیانی ڕۆژانه‌ی خه‌ڵك. هه‌رگیز ئه‌مه‌ مانای ئه‌وه‌ نیه‌ که‌ حیزب حکومه‌ت پێك نه‌هێنێت و ئیداره‌ی وڵات نه‌کات. له‌وڵاته‌ پێشکه‌وتووه‌کان له‌و ڕۆژه‌ی که‌ هه‌ڵبژاردن کۆتایی پێ دێت و حکومه‌ت پێک ده‌هێنرێت، له‌ناو باوه‌شی په‌رله‌ماندا نه‌بێت، له‌شوێنێکی دی ببڕای ببڕای نه‌بێت که‌س هه‌ست به‌ بوونی حیزب ناکات، نه‌ له‌مێدیا و نه‌له‌ هیچ ناوه‌ندێكی حکومی و مه‌ده‌نیدا.

دووه‌م: له‌یه‌کدی جیاکردنه‌وه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌ر سێ ده‌سته‌ڵاته‌کان و کاراترکردنی دادگاکان و چاره‌سه‌رکردنی ئه‌و که‌لێنانه‌ی که‌ له‌ یاساکاندا هه‌ن. هه‌روه‌ها چاره‌سه‌رکردنی هه‌موو ئه‌و کێشه‌ ئیداریانه‌ی که‌ خه‌ڵك پێیانه‌وه‌ ده‌ناڵێنێت و نه‌هێشتنی بیرۆکراسی و خێراکردنی به‌ڕێوه‌چوونی کاروباری خه‌ڵك.

سێیه‌م: چاکسازی به‌په‌له‌ له‌ بونیادی ده‌زگاکانی حکومه‌ت و به‌دیموکراتیزه‌کردنیان و نزیکبوونیان له‌ خه‌ڵك و چاره‌سه‌رکردنی به‌په‌له‌ی هه‌موو کێشه‌ خزمه‌تگوزاریه‌کان، به‌تایبه‌تیش کاره‌با و بژێوی خه‌ڵكی که‌مده‌رامه‌ت. ئه‌مه‌ش له‌وانه‌یه‌ به‌ دامه‌زراندنی سیستمی سۆشیاڵ له‌سه‌ر چه‌ند بنه‌مایه‌کی ڕاسته‌قینه‌.

چواره‌م: گۆڕینی وتاری سیاسیه‌کان و سه‌رانی حیزبه‌کان به‌گشتی، به‌تایبه‌تیش هه‌ردوو حیزبی ده‌سته‌ڵاتدار. له‌ ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ وه‌چه‌یه‌ك پێ گه‌یشتووه‌، ته‌مه‌نی له‌سه‌ره‌وه‌ی بیست ساڵه‌ و له‌و وتاره‌ ته‌قلیدییه‌ بێزارکه‌ره‌ تێناگه‌ن. ئیدی کوردایه‌تی لای ئه‌وان بریتییه‌ له‌ دیموکراسیه‌تێكی ڕاسته‌قینه‌ و ئاڵوگۆڕی ده‌سته‌ڵات و گۆڕانی ئه‌و ڕوخسارانه‌ی که‌ له‌ ده‌سته‌ڵاتن له‌ماوه‌ی چوار ساڵدا. ئاخر ده‌سته‌واژه‌ی (ئێمه‌ ته‌عه‌ددا له‌که‌س ناکه‌ین و ته‌عه‌دداش له‌که‌س قبوڵ ناکه‌ین) دژوارترین ناعه‌قڵانیه‌ته‌ که‌سێك یا حیزبێك به‌رامبه‌ر گه‌له‌که‌ی خۆی به‌کاری بێنێت. ئه‌م وتاره‌ باشترین به‌ڵگه‌یه‌ که‌ ئه‌و لایه‌نه‌ هێشتا جێگه‌ و پێگه‌ی خۆی نازانێت و ‌هێزی داگیرکه‌ر و هێزه مه‌ده‌نیه‌‌کانی کۆمه‌ڵگای خۆیان له‌ یه‌کدی جیاناکه‌نه‌وه‌. ئه‌مه‌ش کاره‌ساته‌.

ئاستی سێیه‌م، که‌ هۆکارێكی ده‌ره‌کییه‌، ئه‌و ته‌وژمه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ توڕه‌یه‌ی وڵاته‌ عه‌ره‌بیه‌کانه‌ له‌دژی ئه‌و ده‌سته‌ڵاتانه‌ی ده‌یان ساڵه‌ هه‌موو داموده‌زگاکانی ده‌وڵه‌تیان به‌ ماڕه‌ گرتوون و بچوکترین ده‌رفه‌تیان به‌ گۆڕانکاری نه‌داوه‌ و تا هه‌نووکه‌ش هه‌ر له‌قۆناغی پۆست کۆلۆنیالیزمدا ده‌ژین. تا هه‌نووکه‌ش یاسای باری نائاسایی ده‌سه‌پێندرێ و به‌بچووکترین تۆمه‌ت هاوڵاتیان ده‌ستگیر ده‌که‌ن و ئه‌شکه‌نجه‌ و زیندانیان ده‌که‌ن. ئه‌مه‌ وێڕای ده‌یان کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری و سیاسی و په‌روه‌رده‌یی. ئه‌م ته‌وژمه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وایکرد که‌ خۆپیشاندانه‌کان له‌ هه‌رێمدا پێشبخرێن بێ گوێدانه‌ جیاوازی ئه‌و هه‌ڵومه‌رجانه‌ی که‌ له‌نێوان هه‌رێمی کوردستان و ئه‌و وڵاتانه‌دا هه‌ن و بێ گوێدانه‌ ئه‌وه‌ی چۆن ئه‌و کاره‌ بکرێت و له‌کوێوه‌ ده‌ست پێبکه‌ن.

بۆیه‌ ئه‌و خه‌ڵکه‌ی که‌ هاتنه‌ سه‌ر شه‌قام و به‌رده‌وامیشن، هه‌رگیز گێره‌شێوێن نین. ئه‌و هۆکاره‌ ڕاسته‌قینانه‌ی سه‌ره‌وه‌ن که‌ پێویستیان به‌ چاره‌سه‌ر کردنه‌. ئه‌وه‌ ڕاسته‌ که‌ خۆپیشانده‌ران هه‌ندێك هه‌ڵه‌یان کردن و ئاڕاسته‌ی خۆپیشاندانه‌که‌یان به‌ره‌و به‌رده‌م لقی چواری پارتی برد و توندوتیژیان نواند، به‌ڵام ئه‌وه‌ش ڕاسته‌ که‌ خۆپیشانده‌ران وا هه‌ست ده‌که‌ن که‌ پارتی هێزی یه‌که‌می سیاسی کوردستانه‌ و ئه‌کته‌ری سه‌ره‌کی ناو پێته‌ختی هه‌رێمه‌. ئه‌مه‌ ڕێك ئه‌و په‌یامه‌یه‌ که‌ ده‌ڵێت پارتی دیموکراتی کوردستان چۆن جڵه‌وه‌کان و گره‌وه‌کانی له‌ده‌ستدان و سه‌رۆکی هه‌رێمیش سه‌رۆکی ئه‌و حیزبه‌یه‌، بۆیه‌ به‌رپرسیارێتی سه‌ره‌کی له‌ملی پارتی دایه‌ و بۆ خێراکردنی چاکسازی و گۆڕینی ڕه‌فتار و گوفتاری ئه‌و حیزبه‌ ئه‌رکێكی هه‌نوکه‌یی پارتییه‌.

هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ ڕاسته‌ که‌ پارتی و یه‌کێتیش به‌یه‌که‌وه‌ خاوه‌نی مێژووه‌کی درێژن‌ له‌ململانێی سیاسی له‌پێناو کوردایه‌تیدا، به‌ڵام ئه‌وه‌ش ڕاسته‌ که‌ ئه‌مڕۆ ئه‌و دوو حیزبه‌ به‌رپرسیاری یه‌که‌من له‌ به‌دیموکراتیزه‌کردنی ده‌زگاکانی ده‌وڵه‌ت و دوورخستنه‌وه‌ی حیزب له‌ ژیانی ده‌وڵه‌ت و خه‌ڵك.

له‌و پێودانگه‌شه‌وه‌، ئه‌و خه‌ڵکه‌ی ڕژاونه‌ته‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌شیان کردبێت و توندوتیژیشیان به‌کارهێنابێت که‌ نه‌ده‌بوایه‌ وابکه‌ن، به‌ڵام گێره‌شێوێن نین و ئه‌مه‌ هه‌مان زمانی به‌عس و ده‌سته‌ڵاته‌ دیکتاتۆریه‌کانی وڵاته‌ عه‌ره‌بیه‌کانه‌ که‌ له‌دژی هاوڵاتیانی خۆیان به‌کاری دێنن. له‌جیاتی به‌خائینکردن و به‌گێره‌شێوێنکردنی خه‌ڵك، حه‌قوایه‌ دانیشن و به‌خۆداچوونه‌وه‌ بۆ‌ سه‌رتاپای بونیادی حیزب و ڕه‌فتار و گوفتاره‌کانیان بکه‌ن، خۆیان بگۆڕن به‌ر له‌وه‌ی به‌هێز بگۆڕدرێن. ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆش ئه‌و خۆپیشاندانانه‌ زوو بن و به‌رهه‌میان نه‌بێت، سبه‌ی ڕۆژ زۆر به‌گوڕتر و جه‌رگبڕانه‌تر دێنه‌وه‌ ناو شه‌قامه‌کان و ئه‌وکات به‌خۆداچوونه‌وه‌ و هیچ چاره‌سه‌رێك فریای هیچ حیزب و لایه‌نێكیش ناکه‌وێت.

Le didarekda legel BBC

2010-09-20T05:12:00.001-07:00

http://www.bbc.co.uk/persian/world/2010/09/100919_l15_iraqi_kurd.श्त्म्ल

من ژیانم

2010-07-03T03:49:00.000-07:00

ناوم نیه‌. وه‌کو شنه‌بای چیا نه‌خۆشه‌کان وام. په‌ناگه‌م نیه‌، وه‌کو ئاوی ده‌ربووی سه‌روکانیم. کتێبی پیرۆزم نین، له‌ ناو هه‌ڵمی به‌رزبووه‌وه‌ی کوشتاره‌کان و سرووده‌ پیرۆزه‌کانیشدا نیم. به‌ تیۆریه‌کان گه‌مارۆنه‌دراوم و به‌ بیروباوه‌ڕه‌کانیش بۆگه‌ن نه‌بووم،، به‌ کۆتوبه‌ندی ئاینه‌کانیش نه‌به‌ستراومه‌ته‌وه‌. من عاشقم و عاشق ده‌بم. من ئازادم، گۆرانیه‌که‌شم گۆرانی ئه‌و ڕووباره‌یه‌ که‌ به‌ ئاره‌زووی خۆی شۆڕ ده‌بێته‌وه‌‌ و بانگی ده‌ریا کراوه‌کان ده‌کات و ده‌ڵێت؛ من ژیانم، ژیان.

کریشنامورتی

ئازاره‌کانت دابه‌ش که‌

2010-06-07T18:11:00.000-07:00

دڵم له‌ په‌ڕه‌ی روحێکی هێشتا ساوا ناسکتره‌
بێ ئارامه‌
نه‌ به‌رگه‌ی شه‌وه‌کان ده‌گرێت،
نه‌ ته‌نیایی

نه‌ فرمێسک و ئازاره‌کانی جودایی

نه‌ دیواره‌ به‌رزه‌کانی ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی،
ئێمه‌ و خه‌ونه‌کان داده‌بڕێت.

نه‌ ئه‌و حه‌زه‌ پڕ ئاڵۆزه‌ی
ده‌مانداته‌ ده‌ست قه‌ده‌ری سۆزه‌ نامۆ و سه‌ره‌ڕۆکان

هۆ ئازیزه‌ دڵناسکه‌که‌م
له‌هه‌ر کوێ هه‌ی
منیش به‌هه‌موو ویستمه‌وه‌
له‌په‌نا دڵه‌ زیزه‌که‌ت پاڵ ده‌که‌وم

له‌هه‌ر کوێ ئه‌سرینه‌کانت ببارێنی
منیش ده‌بمه‌ مه‌له‌وان و یه‌ک یه‌ک شێیان ده‌که‌مه‌وه‌

هه‌موو هه‌ناسه‌ و خرۆشانێکی تۆی جوان
ده‌مباته‌وه‌ ئه‌و ده‌مانه‌ی تۆی تێدا هاتیته‌ ناو ژیان

تۆ "مه‌شخه‌لی" جوانیه‌کانی دۆڵ و ده‌شتی کوردستانی
تۆ زه‌رده‌خه‌نه‌ی سه‌ر لێو و لێدانی دڵی باوانی

2010

تێڕامان له‌ تاوانێک

2010-06-07T17:32:00.000-07:00

له‌گه‌ڵ فونگه‌ی

پڕ خروکی

بێنازکه‌وتووی "سۆما"ی گوڵدا

هاتمه‌وه‌ هۆش

ئه‌سرینه‌ بێده‌نگه‌کانی

زلـله‌یه‌ک بوون

ڕه‌قترین دڵیان ده‌خسته‌

جۆش و خرۆش

هۆ خونچه‌که‌م

بابه‌ ئاسا تۆش زه‌رده‌خه‌ت دزراوه‌

ویستت له‌ قناره‌ ده‌درێت

هه‌رچی تاوانێکی هه‌تبێ

ژاکێنراوه‌!

ئاواتت هه‌ر هێنده‌ ماوه‌

تێر تێر

بابه‌ی خۆت بۆن بکه‌ی

له‌ناو چاوه‌ جوانه‌کانت

وێنه‌ی بابه‌ت گرێ داوه!

‌

زستانی 1992

سەرەڕۆییەک

2010-05-29T17:53:00.000-07:00

به‌ په‌یژه‌ی فرمێسکه‌کانی مندا سه‌رده‌که‌وت، به‌ ده‌نگیش ده‌ینه‌ڕاند و هه‌ڕه‌شه‌ی هه‌ڵوێنجانی ده‌نگمی ده‌کرد. ده‌یویست زه‌رده‌خه‌نه‌کانی بکاته‌ لێوارێکی ئارامی ئه‌سرینه‌کانم بۆ له‌نگه‌رگرتن، ده‌نگیشم بکاته‌ بروسکه‌یه‌ک بۆ په‌ڕینه‌وه‌ بۆ دیوه‌کانی دی. شه‌وی له‌ ڕۆژ گرێده‌دایه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ر له‌وه‌ی من به‌ئاگا بێمه‌وه‌ که‌تنی تاهه‌تایه‌ی خۆی بکات و هه‌رایه‌ک بۆ زیندووبوونه‌وه‌ی ده‌نگه‌کانم بنێته‌وه‌، سه‌یر له‌وه‌دابوو که‌ هه‌موو ئه‌و هه‌رانانه‌وه‌ خۆی نه‌بوو من بووم من

جه‌ژنی هه‌موان پیرۆز

2010-03-22T17:49:00.000-07:00

جه‌ژنی نه‌ورۆتان پیرۆز
و
هه‌موو ساڵێک به‌ ئازادی

گله‌ییه‌ ئه‌به‌دیه‌کان

2010-02-21T16:47:00.000-08:00

شه‌پۆڵه‌ ڕه‌شه‌کانت هه‌ڵنه‌وێنجان،

که‌زیه‌ زیوینه‌کانی ڕۆژت ڕانه‌خستن، تا دره‌نگ داهات.

ویستت فریای سه‌روه‌ریه‌کانی ڕابردوو بکه‌وی و فرمێسکه‌کانی هه‌ڵگریته‌وه‌

تا له‌ ئاکام ده‌ستت به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ی ئێستا ڕانه‌گه‌یشت و

حه‌زه‌کانی دهاتووشت بوون به‌ وه‌هم

له‌وێ له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌رگای زه‌مه‌ن

به‌دوای خۆتدا ده‌گه‌ڕای

له‌چاڵه‌ قوڕینه‌کانی مێژوودا

ناوی خۆت ده‌دۆزیه‌وه‌ و به‌ دڵۆپه‌ زه‌مزه‌میه‌کانی ئه‌وێی ئه‌وان لێوه‌ وشک هه‌ڵاتووه‌کانی ئێره‌ی ئێمه‌ت ته‌ڕ ده‌کردنه‌وه‌

په‌یژه‌کانت بێ ئه‌وه‌ی بیانبینیت

چه‌ماوه‌بوون و ده‌یانخستیته‌وه‌ ناو بازنه‌ دوومۆره‌ هوبه‌لیه‌کانی زه‌مه‌ن

په‌رده‌کان ڕووچڕ

تۆش له‌خۆبایی

منیش ئه‌و کاتانه‌ دووربووم.

له‌ زیندانه‌کانی ئه‌قڵی گاڵه‌دراوت،

نه‌گوێت لێم ده‌گرت و نه‌منیش ده‌متوانی بتبینم

مێژووش ڕۆژبه‌ڕۆژ دوورده‌که‌وته‌وه‌ و

تۆش به‌رده‌وام له‌ڕووچوونا بوویت

تا بوویت به‌ڕابردوو و منیش هه‌روا له‌ به‌ندیخانه‌ی ئه‌قڵی ڕابردوێکدا ئێستا و سبه‌م لێ قه‌ده‌غه‌یه‌

2010-02-09T16:59:00.000-08:00

أبحث عن مصیری أنا

2010-01-24T17:27:00.000-08:00

ئه‌م پارچه‌ شیعره‌ عه‌ره‌بیه‌م ده‌ ساڵ به‌ر له‌ هه‌نووکه‌ نوسیوه‌، پێم باش بوو دووباره‌ دایبنێمه‌وه‌

أبحث عن مصیری أنا

تأملات

ابراهیم ملازاده

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1)

كم كنت صابرا عندما علمني أحد الأئمة أول درس

مبتدأ بـ «یا فتاح ویا رزاق ویا ألله»

مسكین أنا

لا أملك لغة غیر لغة الفاتحین.

وأنا الموالي

لمن یملك ربا، أرسلهم لمن لا یملكونه

ولغة لمن لا یعرفونها

أنا

كم كانت شوقی كبیرا

عندما وجهت وجهي للسماء

لمعرفة من لم ألتقي به، ولم أراه

أردت الصلاة له

قال الإمام: لا یجوز لمن لا ینطق بالضاد

أردت معرفة مصیر لغتي

قال الإمام: إنما تقوله زندقة وإرتداد

ولكننی تجرأت، ونادیت:

هۆ خودایه

ده‌مه‌وێ تۆ بمدوێنی به زمانێك لێت حاڵی بم

من چیم‌ و كێم؟

كوا وڵاتم؟ به ڕووگه‌ی كامه سه‌رزه‌وی به‌ره‌و لات بێم؟*

عندما انتبهت

وأكملت الورد (بكسر الواو)

وتجاوزت الحدود

تعرفت علی وطني فی حقائب لمزاد علني

ولغتي مشدودة الرأس

فی زاویة بعیدة، تبكي

وتنادي

یا ویلتي لم أجد من یتعبد الاله بي!

(2)

ها أنذا

مطالب بتسلیم ناصیتی الی الدعاة

ومصیری الی دعاء مقطوع تبارك عیش العرات

منذ زمن

تخیفنی طیرتهم

تنذرنی شرور آلهتهم

أزیز تباطئهم

تنادینی

أنت لنا، منذ أن كنت معنا

أنت مجرد وهم ما بقیت فی صفنا

نتانة ریاحهم

أخبرهم

بأننی من نسل جن هارب غیر مرغوب

أكدوا لي:

غیر مطرود

ما دمت لا تخیفنا

ها أنذا

فی نظرهم دمیم

أراوغ فی وطن كان لنا

كغریب، آت من قمر بعید

هو أنا

لا یشبه رغبتهم

ولا ما جاءوا به من رقائق تهمنا

________________________________

* ترجمة النص الكوردی:

یا ربي

أرید أن تحاورني بلغة أفهمك

مم أنا ومن أنا؟

أین وطني؟ وبقبلة أیة أرض أتوجه نحوك؟

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ئاوێته‌بوون

2010-01-22T16:11:00.000-08:00

ڕۆحی من له‌ شه‌پۆڵ دایه‌
له‌ ئاته‌شگای دڵی تۆدا
به‌نده‌ری له‌نگه‌ر گرتنی
ها له‌ ده‌ریای ڕۆحی تۆدا

*  *  *

تێرامانێک له‌گه‌ڵ خۆدا

2010-01-07T15:41:00.000-08:00

ئەوەی بەردەوام بیر تیژ و هزر و هۆشی لەگەڕدا بێت،
به‌جه‌رگه‌ ئازایه‌ دڕه‌، له‌دیلیش هێڕ و گه‌ڕ نابێ
چڕی و پڕی ئه‌قڵی مرۆڤ له‌بیرکردنه‌وه‌ی خورت دایه‌
ئه‌قڵ تا بێ ژیر تر ده‌بێ، ئه‌به‌د تا مابێ پیر نابێ

ئه‌وانه‌ی له‌خوا ده‌ترسن، هێنده‌ له‌ڕ و گێڕ و وێڕن
وا ده‌زانن خوا جه‌للاده‌، سوژده‌ی بۆ ده‌به‌ن و هێڕن
خودایه‌ک خۆشه‌ویستی بێت، چه‌مانه‌وه‌ی بۆ که‌س ناوێت
چه‌ماوه‌کان نه‌ک هه‌ر بۆ خوا بۆ جه‌للاده‌کانیش فێرن

ده‌ڵێن هه‌ژاری گیرفانه‌، خوا هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی پێداوه‌
به‌وه‌ش خوا تاوانبار ده‌که‌ن، ناڵێن ئه‌قڵی له‌ده‌ست داوه‌
هێنده‌ گێژن هێنده‌ وێژن، به‌ ته‌مبه‌ڵی ده‌ڵێن قه‌ده‌ر
چش له‌و ئیمان و عیرفانه‌، چ شێتخانه‌یه‌کی باوه‌

2009-12-23T16:49:00.000-08:00

ترس هه‌ر ترسه‌،
له‌خوا بێت، یا له‌ دیکتاتۆر، یا له‌ مامۆستا،
تاکی کۆیله‌ دروست ده‌کات، به‌لام تاکی خاوه‌ن که‌سایه‌تی دروست ناکات

چه‌ند وشه‌یه‌کی بێ سه‌ره‌تا و کۆتایی

2009-07-21T06:28:00.000-07:00

نایه‌ته‌وه‌ بیرم داخۆ شه‌و بوو یا ڕۆژ
ئێستاش نازانم چۆن بوو وا له‌غه‌فڵه‌تی دیارنه‌مانی ئه‌وان ڕۆچووم

له‌به‌رده‌م باڵا ئاگرینه‌که‌یان وه‌ستام
یه‌که‌ یه‌که‌ له‌گه‌ڵ شه‌پۆڵی گڕه‌کان ده‌ژیانه‌وه‌ و شایه‌تمانیان به‌ ڕووناکی دێنایه‌وه‌

یه‌که‌ یه‌که‌ ڕیزیان ده‌به‌ست و
مێژوویان به‌ردباران ده‌کرد

تا ڕۆژ نه‌هات
نه‌مزانی ئه‌وان که‌رامه‌تی له‌ده‌ستچووی چیاییه‌کانن

تا ڕۆژ نه‌هات
نه‌مزانی ئه‌قڵم سواری تراویلکه‌ی بیابانه‌ و
به‌ په‌یژه‌ی وه‌همه‌ ئه‌به‌دیه‌کان ده‌یه‌وێت بۆ به‌هه‌شته‌که‌ی ئه‌وان بچێت

که‌ڕۆژ هات
چاوه‌کانم بوونه‌وه‌
مۆرانه‌کانی سه‌رجه‌سته‌م یه‌که‌ یه‌که‌ ناسینه‌وه‌
ئه‌وان په‌یامی ئه‌نفال بوون
له‌به‌رگی ترادیسیۆنێلی دوورگه‌دا شه‌پۆڵیان ده‌دا
تا ئه‌وێ ڕۆژێ نه‌مزانی
ئه‌وان ڕقن له‌به‌رگی ئاده‌میزاددا

تا نه‌هاتن
من ئه‌نفالم ده‌هۆنیه‌وه‌
له‌جه‌سته‌یه‌کی نه‌ناسدا ڕۆژ به‌ڕۆژ قه‌ڵه‌وم ده‌کرد
ده‌ستم به‌قژی دادێنا و
فرمێسکم بۆ ژه‌نینه‌کانی هه‌ڵده‌ڕشت

وامده‌زانی ڕۆژێک هه‌ردێت که‌ فێری خۆشه‌ویستی بێت
به‌ڵام له‌پڕ بووبه‌ مۆته‌که‌ی هوبه‌ل و شه‌پۆڵی گڕ‌
له‌پڕ لێمبوو به‌ خه‌زانی پایزه‌ شه‌و
ئه‌نفالی یه‌ک
ئه‌نفالی دوو
سێیه‌م و چواره‌م و پێنجه‌م
ئه‌وه‌ش شه‌شه‌م
هه‌رچه‌ند ده‌هات درێژه‌ی ده‌بوو
قه‌تاری ته‌یموره‌کانیش
به‌ره‌و بیابان
له‌ خه‌لوه‌تی ناهه‌شیدا
له‌ ته‌رتیلی ئه‌نفاله‌کاندا ئاوزینگی تاهه‌تایه‌ی مه‌رگیان ده‌دا

ئای که‌ هه‌ستێکی ناخۆشه‌
هه‌ست بکه‌یت که‌
ساڵه‌هایه‌ تۆخۆت نه‌بوویت
به‌ڵکوو ئه‌وبوویت
حه‌زی ئه‌و بوویت
خواستی ئه‌و بوویت

شوێنی له‌دایکبوونم

2009-07-10T17:56:00.000-07:00

تکایه‌ به‌هه‌شت ببینه‌‌

http://www.youtube.com/watch?v=4dLhp4GHIHI&eurl=http%3A%2F%2Fkurdsat.tv%2FKilip.aspx%3FJimare%3D31&feature=player_embedded

ده‌بێ چه‌ند له‌و دونیایه‌دا بدۆڕێنم بۆ ئه‌وه‌ی تۆ ببه‌مه‌وه‌؟

2009-05-11T10:46:00.000-07:00

پێشتر زۆرم دۆڕاند
ته‌نها بۆ سۆزێکی تۆ
بۆ ساتێک حه‌سانه‌وه‌ له‌ باوه‌شی جریوه‌ی بولبوله‌کانی شانشینه‌که‌ت
بۆ ساتێک ڕامان له‌ کوێستانه‌ به‌هاریه‌کانت
بۆ بردنه‌وه‌ی یه‌ک وشه‌ی ئاڵتونیت
به‌ڵام، هیچ

تریسکه‌ زیوینه‌کانی به‌فر، پێیان گوتم
به‌دوای هیچی ئه‌ودا مه‌گه‌ڕی
وشه‌کانی ئه‌و مه‌ڵبه‌ندێکی حاسێن
تا ئێستا هه‌زاران له‌شکه‌ریان تێک شکاندوون
باشتر وایه‌ به‌دوای خۆیدا بگه‌ڕێی

* * *

گوتم تریسکه‌ زیوینه‌ ناسک و نازداره‌که‌
زۆرم بۆ هه‌ناسه ‌په‌مبه‌ییه‌کانی ئه‌و دۆڕاند
به‌له‌شکرێکی زۆری فرمێسکه‌وه‌
به‌دوای باوه‌شه‌ په‌پوله‌ییه‌کانی ئه‌ودا وێڵ بووم
هیچم ده‌ست نه‌که‌وت
سه‌روسۆراغێکیش
ئه‌و شنه‌بایانه‌ی به‌سه‌ریه‌کدا له‌رزینی زوڵفه‌ ئاوریشمه‌کانیشی
کێوی ئاسا ڕامنه‌ده‌کران

* * *

له‌ئاکامدا زانیم،
بایی بوونت لێوان لێوه‌ له‌گه‌ڵ تارماییه‌کانی حه‌زه‌ کێویه‌کانت
نه‌ک من
دۆڕانی منیشت ده‌وێ
ئای که‌ ساده‌ بووی، نه‌تزانی ئه‌وه‌ی خۆی بدۆڕێنی، که‌س ناباته‌وه‌
نه‌تزانی من ئاماده‌م هه‌موو شتێک بدۆڕێنم
ته‌نانه‌ت که‌ تۆشم هه‌بێ
بۆ ئه‌وه‌ی خۆم نه‌دۆڕێنم

NeWrOz Piroz be

2009-03-20T10:20:00.000-07:00

سابات

2009-01-31T17:23:00.000-08:00

ئاخر ئێمه هه‌رسێمان منداڵ بووین و تازه هه‌ستمان به‌خۆشی یاری ده‌كرد. هه‌ستم ده‌كرد له‌گه‌ڵ شارێ خان و ئه‌نۆ دا له‌یاری تێر نابین، به‌درێژایی ئه‌و ڕۆژه له‌ژێر دار گوێزه‌كه ڕه‌نجمان ده‌‌كێشا، دیوارمان دروست ده‌كرد، ستونمان ده‌چه‌قاند و ساباتمان دەڕازاندەوە، به‌پانایی پێنج مه‌تری چوارگۆشه گه‌سكمان ده‌دا، جارناجار كه گیانمان شه‌كه‌ت ده‌بوو په‌نامان بۆ جۆلانه‌كه ده‌برد و جۆلانێمان ده‌كرد. شوێنه‌كه ژێر ئه‌و دار گوێزه بوو كه نیوه‌ی لای خواره‌وه‌ی هه‌زاری به‌هه‌زار بوو، په‌لوپۆكانی به‌سه‌ر ڕووباره‌كه‌دا به‌رده‌دانه‌وه و له‌ناكاو گوێزێكی لێ به‌رده‌بۆوه‌ و شه‌پپه‌ی ده‌هات و ده‌كه‌وته ناو ڕووباره‌كه، هه‌ندێك جاریش هەر له‌ته‌نیشت خۆمانەوە بەردەبوونەوە سەر وردەبەرد و خۆڵ و ته‌پپه‌یان ده‌هات، ئه‌و گوریسه‌ی كه جۆلانێكه‌مان پێ دروست كردبوو هێنده درێژ بوو له‌گه‌ڵ خۆ فجو كردندا نیوه‌‌ی ده‌ڕۆیشت بۆسه‌ر ئاسمانی ڕووباره‌كه و خۆشی و ترس تێكه‌ڵ ده‌بوون. به‌ڵام نه جارێك و نه دوو و نه سێ دووباره‌مان ده‌كرده‌وه. هه‌ندێك جار له‌به‌ر هاشه‌ی ڕووباره‌كه گوێمان كاس ده‌بوو، ده‌بوایه به‌ده‌نگێكی به‌رز له‌گه‌ڵ یه‌كتردا بدواباین. زۆرجار له‌به‌ر هاشه‌ی ڕووبار گوێمان له ده‌نگی فڕۆكه‌كانی دوژمن نه‌ده‌بوو، تا بۆمبی فڕێنه‌دابونایه ئاگادار نه‌ده‌بوینه‌وه. هه‌ر‌چه‌ند شوێنه‌كه‌ی ناوداروبارێكی پان و بۆڕ بوو و فڕۆكه‌وانه‌كان ئێمه‌یان نه‌ده‌بینی، به‌ڵام ئه‌وان كوێیان نه‌بینیبا ئه‌وێیان بۆمبباران ده‌كرد.

چه‌ند جارێك باوكی ئه‌نۆ بهاتبایه ژیانمان سه‌راو بن ده‌بووه ترس، زیاتر له‌و ده‌ترساین تا له‌ فڕۆكه‌كان، به‌ر له هه‌موو شتێك هه‌رزوو به‌په‌له‌دار ڕاوی ده‌ناین، برمه‌برمێكی لێوه ده‌هات و هیچی لێ حاڵی نه‌ده‌بووین، نه‌مان ده‌زانی چی ده‌وێت، هه‌رزوو ساباته‌كه‌‌ی ده‌ڕوخاند و سه‌ری خۆی باده‌دا و ده‌یگووت،"ماشه‌ڵا منداڵی نه‌گبه‌تن، ئه‌و باخچه‌یان لێتێكوپێك داوم". قیسپه‌كانی ده‌رده‌هێنان و چروه‌كانی كۆده‌كردنه‌وه و له‌لایێكی باخچه‌كه‌ی ده‌نژنی و ده‌گه‌ڕایه‌وه بۆ جۆلانه‌كه و لێی ده‌كرده‌وه و ده‌یبرده‌وه ژووری كۆلیته‌كه، ئه‌م كارانه‌ی ده خوله‌كی زیاتر ده‌خایاند و ئێمه‌ش له‌دووره‌وه له په‌نایێكدا خۆمان حەشار دەدا، پاشان ده‌ستی ده‌خسته بان چاوی به‌دوای ئێمه‌دا ده‌گه‌ڕا، ئه‌گه‌ر له‌دووره‌وه ئێمه‌ی بدیبوایه په‌نجه‌گه‌ی ڕاده‌وه‌شاند و هه‌ڕه‌شه‌ی لێده‌كردین.

ئه‌م مشك و پشیلانێیه به‌درێژایی هه‌فته به‌رده‌وام ده‌بوو، نه ئێمه له یاری تێر ده‌بوین و نه ئه‌ویش وازی ده‌هێنا. ڕۆژێكیان به ئه‌نۆم گووت ئه‌مڕۆ باوكت حه‌وت جار هاتووه و ساباته‌كه‌ی لێ تێك داوین، بۆ دوا جار گوریسه‌كه‌شی بردوو و هه‌ر نه‌ماندۆزیه‌وه. ئێمه له‌چاكردنه‌وه‌ی ساباته‌كه شاره‌زاییمان په‌یداكردبوو، سه‌ر و گوێی ئه‌و دار به‌ڕووانه‌ی ده‌وروبه‌رمان هه‌موو كۆت كردبوون و شكاندبوومان. هه‌ندێك جار گه‌ڵای دارمێوه‌كانمان ده‌هێنا و به‌سه‌ر ساباته‌كه‌مان داده‌دا، باوكی ئه‌نۆ به‌و‌ كاره زیاتر نیگه‌رانتر ده‌بوو، ئه‌گه‌ر گه‌ڵای داری به‌رمان لێبكردایه‌ته‌وه بۆ پێنج خوله‌كێك ڕاوی ده‌ناین و جنێوی پێ ده‌داین. كه ئه‌نۆ ئێواران ده‌گه‌ڕایه‌وه ماڵ، خۆی له‌ژووری خه‌وتن ده‌شارده‌وه، هه‌ندێك جار خۆی ده‌خسته ژێر لێفه‌ و به نوستوو خۆی پیشان ده‌دا، ئه‌گه‌ر منیش له‌وێبام وه‌ده‌رێی ده‌نام و له‌ده‌رگا به‌هه‌ڕه‌شه‌وه ده‌یگوت "جارێكی تر بێیته‌وه ئێره چا‌وت ده‌ردێنم".

ئه‌و ڕۆژه‌ی كه نه‌مانتوانی ڕابكه‌ین ڕۆژێكی زۆر فێنك و خۆش بوو، هێشتا نیوه‌ڕۆ نه‌بوو بوو، كه‌ش و هه‌وایێكی زۆر هێمن و كپ بوو، ئێمه ساباتێكمان دروست كردبوو هه‌رسێمان له‌‌ژێریه‌وه دانیشتبووین، گه‌ڵای پان و بۆڕی تاریشكمان ڕاخستبوو و گۆرانیمان ده‌وت، شارێ دارێكی پانی خستبووه ژێر چه‌ناگه‌ی و بەدەستەکەی تریشی ‌تیره‌ دارێكی به داره پانه‌كه‌دا ده‌هێنا و به‌زمانیش مۆسیقاكه‌ی لێده‌دا، من و ئه‌نۆش له‌یه‌كترمان وه‌رده‌گرته‌وه، پێكه‌نینمان ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌ی ئاوه‌دان ده‌كرده‌وه. ئه‌م به‌یانیه یه‌كه‌مجار بوو باوكی ئه‌نۆ له‌دووره‌وه په‌یدا بوو، له‌گه‌ڵ به‌ده‌ركه‌وتنی ئه‌و مۆزیك بێ ده‌نگ بوو و سترانبێژه‌كان له ستریندا وه‌ستان. بینیم هه‌ر زوو دارێكی گرته ده‌ست و به‌ده‌ستی ڕاسته‌ی ڕای ده‌وه‌شاند و ده‌یگوت،" چما داكتان وه‌ها و وه‌ها لێناكه‌م، كێوه ده‌چن". له‌گه‌ڵ ده‌نگدانی ئه‌و، ئێمه‌ش بڵند بووین، ڕووداوه‌كان زۆر خێرابوون، ئێمه به‌رزبووینه‌وه ڕابكه‌ین و ئه‌ویش به‌ڕاكردنه‌وه به‌ره‌و پیری ئێمه ده‌هات، هه‌موو شته‌كان له جوڵه‌دابوون، ده‌نگی فڕۆكه و ده‌نگی بۆمبه‌كه تێكه‌ڵی یه‌ك بوون، نه‌مزانی چی ڕووی دا، هه‌موو شتێك تاریك بوو، هه‌ستم ده‌كرد كه داروبه‌رد به‌سه‌ر سه‌رمدا ده‌بارێت، كه چاوم كردنه‌وه هه‌موو شتێك زه‌رد و بۆر و دوكه‌ڵاوی بوون، بۆنی باروت كه‌لله‌ی گرتم، كه ده‌نگی فڕۆكه نه‌ما ویستم به‌رز بمه‌وه به‌ڵام هیچم نه‌ده‌بینی، بۆ كه‌مێكی تر خۆم مات كرد، گه‌ڵای ساباته‌كه‌‌ به‌سه‌رمندا كه‌وتبوو، نه شارێ و نه ئه‌نۆم نه‌بینین. كه خۆڵ و دوكه‌ڵ نیشتنه‌وه بینیم باوكی ئه‌نۆ و شارێخان به‌ره‌و پیری من ده‌هاتن، باوكی ئه‌نۆم نه‌ناسیه‌وه، چامانه‌كه‌ی پڕی سه‌ر تۆز و خۆڵ بوو بوو، ویستم له‌به‌ری ڕابكه‌م، كه منی بینی په‌لاماری دام و باوه‌شی له‌منیش گرت، گوتی،" كه‌سی مامه‌ی ئۆخه‌ی شوكر ماوی؟"، پاشان ئه‌وانیشی له‌باوه‌ش گرتن، سه‌ری هه‌رسێمانی ماچ كرد، تۆزێك بێده‌نگ بوو، پاشان ڕووی تێكردین و گوتی،"ساباته‌كه‌شتان ڕووخاوه، ئه‌مجاره من نه‌مڕوخاندووه ها! به‌ڵام به‌ڵێنتان پێ ده‌ده‌م كه من چیدی لێتان نه‌ڕوخێنم، چی دی ڕاوتان نه‌نێم، چی دی جۆلانه‌كه‌تان لێ تێك نه‌ده‌م".

ساڵی تازه له هه‌موو لایێك پیرۆز بێت

2008-12-26T17:59:00.000-08:00

سوڕێك به‌ناو خۆدا

2008-12-15T15:53:00.000-08:00

به‌خێر بێیت
ئه‌ی وێڵ و سه‌رگه‌ردانی ناو دێڕه ڕه‌نگ زه‌رده‌كانی دیرۆك
بۆ تازه دێیت
نه‌ت ده‌زانی
ئێره نیشتمانی هه‌سته جوانه‌كانه؟
پێڵاوه‌كه‌ت داكه‌نه و له‌حزوری یه‌كێك له هه‌سته‌كان
پێكێك
به‌خۆشی لێره ئاماده‌بوونت بنۆشه
له‌حزوری كچه به‌كه‌نیزه‌ك كراوه‌كانمان
لاوه شۆخ و شه‌نگه به‌زۆر ته‌جنید كراوه‌كانمان
له‌حزوری سوژده‌ی ئه‌نفال كراوه‌كانمان
پێڵاوه‌كه‌ت داكه‌نه‌
له‌حزوری ئه‌و "ڕۆندكه"‌، ئازاره بێكۆتاكانمان بهۆنه‌وه

ئێره‌ی من مه‌مله‌كه‌تی وشه له‌بیركراوه‌كانه
ئه‌و وشانه‌ی
فه‌رهه‌نگی چیا به‌رهه‌می هێناون
بیركه‌ره‌وه
بێی چیاكان شتێك نه‌بوو پێی بڵێن ئێمه
بێی چیاكان
باوه‌شێك نه‌بوو بمانگرێته خۆ
بێی چیاكان ئه‌دره‌سێك نه‌بوو له‌سه‌ر ئاڵاكه‌مانی بنوسین
بێی چیاكان بوونێك نه‌بوو پێی بڵێین
ها لێره‌ین، هه‌ر ماوین
به‌ڵام به كۆڵێك ڕۆندك و هاواره بێ كۆتاییه‌كان

به‌خێر بێیت
ئه‌ی گه‌ڕیده‌ی پڕ له‌هیوا
ئا لێره‌دا ترسه‌كانت بپێچه‌وه
شه‌وه و شه‌شه‌ و ئه‌هریمه‌نه‌كان ڕاماڵه
له‌حزوری ئاهورادا
ته‌نها ئاگردانه‌كان ڕووناكی به‌خش و شكۆدارن
له‌حزوری پیره‌ مه‌زنه‌كانی چیادا
متمانه به‌خۆبوونێكی
دووری نێو تۆنێڵه ئه‌نگوسته چاوه‌كان
بوونێك بۆ هه‌ناسه‌ه‌یه‌ك
ڕۆندكێكی ڕژاو بۆ ئاخێك
به‌رهه‌م دێنێته‌وه

لێره‌ گیانه‌كا‌ن بۆ وشه‌كان ده‌گێڕینه‌وه
له‌عه‌رعه‌ر
هه‌ڵده‌ستینه‌وه و
ڕووناكی،
ته‌كان،
گه‌وره‌یی،
مانا،
بیرئانینه باشه‌كان،
له‌گوفتاره باشه‌كان ده‌ئاڵێنین و
سووربوون له‌سه‌ر گه‌یشتن به وڵاتی خۆر
ده‌كه‌ینه‌وه به زیكر و فیكری
حزور و بوون و ژیان و حه‌ز و خه‌ونه‌كانمان.

پاشانیش پێنوسه‌كه‌ت دانێ و
لێره
له‌حزوری ڕۆندكدا
فرمێسكێكی خۆت تۆمار بكه

له‌تاریكی بۆ ڕوناكی

2008-09-05T14:08:00.000-07:00

له‌تاریكی بۆ ڕوناكی
كریشنامورتی

گوێ بگره
ژیان یه‌كه
نه سه‌ره‌تا و نه كۆتایی به‌دواوه‌یه
سه‌رچاوه‌كه و سویلاوه‌كه‌ش له‌دڵی تۆدا نیشته‌جێن
تۆ حاسێ بووی
له‌ تاریكی زه‌حمه‌تێكی زۆر فراواندا
ژیان نه مه‌زهه‌ب و نه بیروباوه‌ڕی هه‌یه
نه هیچ ئوممه‌تێك خاوه‌نیه‌تی و نه هیچ په‌رستگایه‌كیش سنووری بۆ داده‌نێت
نه له‌دایك بوون و نه مردنیش ده‌یبه‌ستێته‌وه
نه نێره و نه مێیه
ده‌توانیت په‌نگ به ئاو بده‌ی له به‌رگێكدا
یاخود با له پانایی ده‌ستتدا گل بده‌یته‌وه
هاوڕێ وه‌ڵام بده‌ره‌‌وه
له جۆگه‌له‌ی ژیان بخۆوه
وه‌ره
من ڕێگاكه‌ت پیشان ده‌ده‌م
پاڵتۆی ژیان هه‌موو شتێك له‌خۆیه‌وه ده‌ئاڵێنێت

یابانجی

2008-05-02T15:08:00.000-07:00

یابانجی
یه‌كه‌م وشه‌یه‌ك كه له توركیا فێری بووم

***

له مێژه بڕوام به‌وه هێناوه، له ده‌ره‌وه‌ی زمان شتێك نییه بوونی هه‌بێت. ڕاسته ئێمه‌ی كورد له باشووری نیشتمانی له‌یه‌كترازێنراومان له مێژ ساڵه به كوردی قسه ده‌كه‌ین و هه‌ندێك سه‌رده‌میش به كوردی ده‌خوێندرا، تا سه‌رده‌می ڕاپه‌ڕین. به‌ڵام هێشتا زمانی كوردی سه‌روه‌ری پێ نه‌به‌خشراوه. هێشتا ماناكان له چوارچێوه‌ی وشه‌كاندا زینده‌به‌چاڵ ده‌كرێن و ڕێگای پراكتیزه‌كردنیان ناگیرێته به‌ر. بۆیه ده‌بینین نه ئازادی مانای خۆی ده‌به‌خشێت و نه ڕزگاریش و نه دیموكراسیه‌تیش و نه هیچ وشه‌یه‌كی تر. به‌ڵام لای گه‌لانی تر هه‌موو وشه‌كان مانای ڕاسته‌قینه‌ی خۆیان ده‌ده‌ن.
كه بۆ یه‌كه‌م جار ملی ڕێگای ئه‌وروپام گرته به‌ر، له توركیا بۆ ماوه‌ی سێ مانگ چه‌قیم. له‌سه‌ر داوای نوسینگه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان نێردرامه ئه‌سكی شه‌هر، ئه‌و شاره‌ی تا هه‌نوكه‌ش یادی ده‌كه‌م، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه ناخۆشترینی ڕۆژه‌كانی ژیانم تێدا به‌سه‌ر بردووه، به‌ڵام كۆمه‌ڵێك هاو نه‌ته‌وه‌یی منی تێدا بوون و هه‌رگیز چاكه‌یان له‌بیر ناكه‌م. یه‌كه‌م وشه‌یه‌ك كه له‌و شاره‌ مام ناوه‌نجیه‌ی ئه‌و وڵاته‌ی كه ته‌نانه‌ت وشه‌ی كوردبوونیشمان پێ ڕه‌وا نابینێت، وشه‌ی "یابانجی" بوو فێری بووم. یابانجی واته بیانی یان بێگانه. نكوڵیم له‌وه نه‌بوو كه بێگانه‌م له‌و وڵاته. دانیشم به‌و ڕاستییه‌دا نابوو. به‌ڵام له‌سه‌ر داوای (UN) ده‌بوایه بچمه قه‌ره‌قۆل و له‌وی خۆم بناسێنم، تا له لایه‌ن (UN) به په‌نابه‌ر قبوڵ ده‌كرێم. ئیتر قه‌ره‌قۆلیش به‌سه‌ریدا سه‌پاندم كه ده‌بوایه هه‌موو ڕۆژێك بچمه ئه‌وێ و خۆمیان پیشان بده‌م. یه‌كه‌م وشه‌یه‌كیش كه هه‌موو ڕۆژێك ده‌مبیسته‌وه و وه‌كو بۆمبێك له بن گوێمدا ده‌ته‌قیه‌وه، "یابانجیله‌ر" بوو. ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ش كه به‌رپرس بوو له دۆسیه‌ی من هه‌موو ڕۆژێك به ده‌نگێكی به‌رز ده‌یگووت، یابانجیله‌ر!
ئه‌گه‌ر به‌راوردێك له‌گه‌ڵ وڵاتی خۆمان بكه‌ین، بیانی هه‌میشه به چاوێكی ڕێزه‌وه ته‌ماشای ده‌كرێت، قه‌تیشم گوێ لێ نه‌بووه به بێگانه‌یه‌ك بگووترێ تۆ بێگانه‌یت، داخه‌كه‌م ئه‌وه‌ی كه له‌وڵاتی خۆمان ڕێزی لێ ناگیرێت خۆمانین، هه‌میشه ڕقمان له یه‌كه و له‌سه‌ر ڕه‌نگ و ده‌نگی جیاواز یه‌كتر قبوڵ ناكه‌ین. به‌ڵام بێگانه‌مان به جوان و ناشیرینه‌وه، قبوڵه، به دوو قسه‌ی خۆش پشتی هاونیشتمانی خۆمانیان بۆ له زه‌وی ده‌ده‌ین و هه‌رچی نهێنی ئاساییشی نه‌ته‌وه‌یی هه‌یه ده‌خه‌ینه به‌ر ده‌ستیان، كه هیچ ئاساییشێكی نه‌ته‌وه‌ییشمان نییه. بێجگه له پاراستنی ئاساییشی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه وڵاته‌كه‌ی ئێمه‌یان به‌سه‌ردا دابه‌شكراوه، به‌ڵام نه‌ك هه‌ر خاك و خۆڵ، به‌ڵكو مێژوو و چاره‌نووس و زمان و به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیشیان دابه‌شكردووه، له هه‌مووش پۆلك تر و قوڕگیر تر باوه‌ڕهێنانمانه به‌و دابه‌شبوونه ملهوڕییه. بۆیه كورده‌كانی هه‌ر به‌شێك له به‌شه‌كه‌ی تر بێگانه‌ن، به‌ڵام دانیشتوانی نه‌ته‌وه‌كاتی تری ئه‌و وڵاته‌ی كه وڵاتی ئێمه‌ی پێوه لكێنراوه هاووڵاتین. ئای كه هاوكێشه‌یه‌كی ناڕه‌سه‌نی نابووتی ناجسنی ناڕاسته. ئاره‌وێك له باشووری نیشتمانه‌كه‌م هاووڵاتیمه، به‌ڵام كو‌ردێكی ڕۆژهه‌ڵات یا باكوور، بێگانه‌یه، من له ئامه‌د، یابانجیم، به‌ڵام توركێكی كه به خوێنی ئامه‌دییه‌ك تینووه هاوڵاتییه، ئاخر هه‌ر ویژدانێك ئه‌و هاوكێشه‌یه قبوڵ بكات ویژدانی دۆزه‌خه. نه‌ك هه‌ر وه‌چه‌یه‌ك و نه‌ته‌وه‌یه‌ك دابه‌ش ده‌كات، به‌ڵكو ئه‌مه‌شیان كت و مت شێوه‌یه‌كه له شێوه‌كانی جه‌نه‌ساید، شێوه‌یه‌كه له شێوه‌كانی ئه‌نفال.
با بگه‌ڕێمه‌وه سه‌ر ئه‌و شاره‌ی كه سه‌ده‌ها كوردی دڵسۆز و زمان بڕاوی تێدایه و زمانی جه‌نه‌ساید كراوه، زۆربه‌شیان هه‌ژار و نه‌دار و بێ ده‌ره‌تان بوون، ئه‌وان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ڕه‌گه‌زنامه‌ی توركیان له گیرفانه، به‌ڵام هه‌رگیز هه‌ستم نه‌ده‌كرد ئه‌وانه هه‌ست به هاووڵاتی بوونی ئه‌و وڵاته بكه‌ن یا به‌خته‌وه‌ر بن به‌و هاوڵاتی بوونه. زۆربه‌یان له‌به‌ر نه‌داری كوردستانیان به‌جێ هێشتبوو و هاتبوونه ئاسكی شه‌هر، هه‌ندێكیشیان قوربانی شه‌ڕی سه‌پێنراو بوون به‌سه‌ر گه‌له‌كه‌مان. ئاسكی شه‌هر، شارێكی ئه‌فسوناوی ڕازاوه و جوان بوو، كه ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر ڕۆمانه‌كه‌ی به‌فری ئۆڕهان بامۆكم بینی، به‌فری ئاسكی شه‌هرم به بیر هاته‌وه، كه له مانگی یه‌ك و دووی 1997 له‌وێ بووم و شێتك كه به زێدی خۆمی ببه‌ستبامه‌وه ته‌نها به‌فر بوو، هیچ شێتێكی ئه‌و شاره له زێدی منی نه‌ده‌كرد بێجگه له به‌فر. له‌وێ براده‌رێكی خوێندكاری خه‌ڵكی ئامه‌دم هه‌بوو، چه‌ند جار له‌ژێر كڵۆ پانه‌كانی به‌فر و له‌سه‌ر به‌فر و ده‌رباره‌ی به‌فر، گفتوگۆمان له نێواندا گه‌رم ده‌بوو، هه‌سته‌كانی ئه‌ویش هه‌روا بوون، هه‌موو جارێ كه به ته‌له‌فۆن قسه‌ی له‌گه‌ڵ دایكی ده‌كرد ده‌یگووت، "دیا من هه‌ڕه ژێر به‌فرێ با ئه‌ز ل ڤڕ هه‌ڕم به‌فرێ ماچ بكه‌م"، جارێكیان له شه‌قامێك گه‌یشتینه توركێك و ئه‌وی ده‌ناسی و لێی حاڵی بووم كه گووتی: ئه‌و براده‌ره‌ت یابانجییه؟ ئه‌و ته‌ماشایه‌كی كردم و ته‌ماشایه‌كی ئه‌ویشی كرد و گووتی، "ئا بۆ ته یابانجییه، لێ بۆ من نه‌ء" وه‌ها ڕۆژانی ئاسكی شه‌هرم به‌سه‌ر ده‌بردن، هه‌موو ڕۆژێ ده‌بوایه بچمه قه‌ره‌قۆل و خۆمیان پیشان بده‌م، هه‌موو جارێش هه‌ر یه‌ك ئه‌فسه‌رم ده‌بینی، بۆ ماوه‌ی دوو مانگ هه‌موو ڕۆژێك ئه‌و ده‌مو چاوه‌ ناشیرینه دووباره ده‌بوونه‌وه، به‌لامه‌وه سه‌یر بوو ڕۆژێك به‌و زستانه نه‌خۆشیش نه‌كه‌وت، هه‌ر جاره‌ی ته‌شقه‌ڵه‌یه‌كی پێده‌كردم. یا ده‌یگووت زوو هاتوویت، بڕۆ له تۆڵه دوای كاتژمێرێكی تریش وه‌ره‌وه. یا ده‌یگووت دره‌نگ هاتوویت، بڕۆ یابانجیله‌ر ئێواره وه‌ره‌وه. تا بۆ دواجار به‌و براده‌رانه‌م ڕاگه‌یاند من چیتر ناتوانم ده‌مووچاوی ئه‌و ئه‌فسه‌ره ببینم، كه‌سێكی داخ له‌دڵ و بێ ڕێز بوو. بۆیه جارێكیان له شوێنێك هه‌مان گله‌ییم دووباره كرده‌وه، یه‌كێك له‌وێ بوو گووتی، "به‌یانی من له‌گه‌ڵت دێم و وا ده‌كه‌م له به‌رپرسیاریه‌تی ئه‌و كه‌سه نه‌مێنی". ئه‌و كه‌سه‌ش بۆ من یابانجی بوو، "تورك" بوو. به‌ڵام كه‌سێكی به‌ڕێز و به‌سۆز بوو. بۆ به‌یانی له‌گه‌ڵم هات، چووینه لای ئه‌فسه‌رێكی به پله گه‌وره تر. كێشه‌كه‌ی خۆم به ته‌واوی بۆ گێڕایه‌وه، گوتی، "زۆر باشه، چاره‌سه‌ری زۆر ئاسانه" پارچه كاغه‌زێكی دایه ده‌ستم و گووتی، "به‌یانی ده‌چیته لای ئه‌و كه‌سه". زۆر متمانه‌م نه‌بوو، به‌ڵام دووباره هیوایه‌كم بۆ په‌یدا بوو كه ئیتر له‌ده‌ست ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ی پێشوو ڕزگارم بوو.
كه به‌یانی به هاوڕێیه‌تی هه‌ڤاڵی ئامه‌دی چوومه‌وه قه‌ره‌قۆل، ناوی ئه‌فسه‌ره نوێیه‌كه‌م هێنا، یه‌كێك له سه‌ره‌وه‌ی ژووره‌كه سه‌ری خۆی له‌قاند و به‌ده‌ست هێمای بۆ كردم كه ئیتر ته‌واو، ده‌توانم بڕۆم. هه‌ڤاڵی ئامه‌دیش گووتی: "كه‌كی من ته‌واو، ئه‌م دكارین هه‌ڕین"، ئه‌فسه‌ره‌كه‌ی تر منج و مۆڕ له پێشه‌وه، له هه‌مان شوێنی جاران دانیشتبوو، زۆر به وردی لێی ده‌ڕوانیم. له ده‌رچوونمان كه گه‌یشتینه لای ئه‌و، بڵند بوو و به نه‌رمی گووتی، "چما هه‌ڤاڵ، ئه‌ز ژی كرمانجم"، من بۆم نه‌بوو قسه بكه‌م، چونكه میوان بووم، به‌ڵام هه‌ڤاڵی ئامه‌دی ڕووی تێ كرد و پێی گووت، "ته كرمانجی ئان یابانجی؟". ئه‌م وه‌ڵامه‌‌ی هه‌ڤاڵی ئامه‌دی برینی هه‌موو ڕۆژانی ڕابردووی تیمار كردم، ئه‌و كرمانجه خۆفرۆشه‌ش وه‌كو ته‌ڵه‌ی ته‌قیو چاوه‌ڕوانی ئه‌و زه‌بره‌ كوشنده‌یه‌ی نه‌ده‌كرد، به‌ڵام به‌داخه‌وه تا ئه‌و چركه سات نه‌مزانی بوو ئه‌و ئه‌فسه‌ره‌ی منی هێنده ئه‌زیه‌ت داوه تورك نه‌بوو، به‌ڵكو كوردێكی ویژدان فرۆش و خۆ به‌كه‌م زان بوو.
لێره‌وه زانیم كه ئێمه‌ی كورد یه‌كتر به یابانجی و یابانجییه‌كانیش به دۆست و پشتیوان تێده‌گه‌ین. باپیرانیش له كۆنه‌وه فه‌رموویانه "ئه‌گه‌ر بێگانه ببێته پردیش به‌سه‌ریدا مه‌په‌ڕنه‌وه". به‌ڵام ده‌بێ كێ هه‌بێ به‌گوێی ئه‌و په‌نده زێڕینانه بكات؟
ئه‌و وێسته‌گه‌ی ژیانم فێری وشه‌ی یابانجی كردم، به‌ڵام له‌وێوه فێری ئه‌وه‌ش بووم كه ئێمه‌ی كورد هێشتا نرخی زمان و بوونی خۆمان لا نییه، له پێشه‌وه‌ی هه‌مووشمان، سه‌ركرده‌كانمان كه هه‌ر كوڕی ئه‌و میلله‌ته‌ن و ئه‌وانیش وه‌كو هه‌ر كوردێكی تر هێشتا شۆكی یه‌كه‌م دابه‌شبوون به‌ری نه‌داون. كه‌واته نه‌خۆشییه‌كه‌مان كوشنده‌یه، ئه‌گه‌ر له ژێره‌وه، له خه‌ڵكی ساده‌وه چاره‌سه‌ر نه‌كرێت، سه‌ركرده‌كانیشمان فێر نابن، بزانن یابانجییه‌كان كێن؟.

* ئه‌م بابه‌ته له ژماره 32 ی ساڵی سێیه‌م/ له 13-04-08 ی هه‌فته‌نامه‌ی هه‌ڵگۆرد، كه له چۆمان ده‌رده‌چێت، بڵاوكراوه‌ته‌وه.

2008-03-20T15:31:00.000-07:00

قه‌‌ندیــــــــــــــــل

2007-12-25T07:08:00.000-08:00

كه قه‌ندیلم ناسی بزه‌یه‌ك بوو له یه‌كێك له دۆڵه سه‌خت و حاسێكانی مه‌ریخ،
چاوه‌رێی
ژوانی
ئێمه‌ی ده‌كرد!!
چارشێوی هه‌ورینی لاده‌دا و ده‌یگووت:
ئێوه ئه‌ی مه‌لوله‌كان، ئاوڕێك له باڵاكه‌ی من بده‌نه‌وه!
ئه‌و باڵایه‌ی
تا هه‌نوكه‌ش قابیلی چه‌مانه‌وه نیه!.

ئێوه هۆ ئه‌وانه‌ی بێ براده‌رن،
من هه‌ر لێره‌م
له حزوری حه‌زره‌تی شكۆدا گۆرانی بۆ گه‌وره‌یی ئێوه ده‌چڕم!!

له حزوری كولانه بازنه‌ییه‌كه‌ی ئیمرالیدا
له‌وێی دڵ
بوونێك
هه‌ناسه‌یه‌ك
درودێك
بۆ ئێره‌ی ڕوح، ئێره‌ی ئێوه ده‌هێنمه‌وه!

سه‌ری به‌رزی من
به ماچی پێشمه‌رگه‌یه‌كی دێرین و گه‌ریلایه‌كی هاوچه‌رخ به‌رزتر بووه
باڵاكه‌م
به شۆخی كچۆڵه‌یه‌كی عاشقی ئازادی ڕازاوه‌ته‌وه و
ڕازه‌كانم سپێده‌و ئێواران له‌به‌رامبه‌ر عیشقی بێ سنووریدا نوێژی بێده‌نگی ده‌كه‌ن

ئێره زمه‌ی دێ
له زه‌رده‌خه‌نه
بۆیه خواوه‌نده‌كان هه‌موویان ده‌یانه‌وێ بێن بۆ ئێره، فێری زه‌رده‌خه‌نه بن!.
ئێره زمه‌ی دێ
له فرمێسك
بۆیه مودده‌تێكه حاجیه‌كان ئێره‌یان كردووه به ڕووگه‌ی خۆیان!.
ئێره دایه‌نگایه، دایه‌نگا
هۆ ئه‌وانه‌ی به‌دوای پیره‌ دایكێكدا وێڵن!
ئێره باخچه‌ی وته پیرۆزه‌كانی زه‌مه‌نی له‌بیرچوونه‌وه‌یه..
هۆ ئه‌وانه‌ی هێشتا له دوعا خوێندن تێر نه‌بوون!.
ئێره باوه‌شی به‌ره‌و ئه‌به‌دیه‌ت چوونه..
هۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێ له فه‌نافیللادا مۆدێلێكی تازه‌ی خۆشه‌ویستی به دیاری بۆ سروشت ببه‌ن.
ئێره‌ دوا هه‌ناسه‌ی مانه..
هۆ ئه‌وانه‌ی به‌دوای خۆدۆزینه‌وه‌دا ده‌گه‌ڕێن!.

* * *

له دوتوێی ونبووندا قه‌ندیل ده‌یگووت
من هه‌ر لێره‌م،
هه‌مووتان ونبن من دوا هێمای خۆ دۆزینه‌وه ده‌بم
هه‌موو نه‌فره‌ته‌كانیش ڕوو لێره بكه‌ن..
یه‌ك پوشكه به‌فریشیان بۆ گڵاو ناكرێ!
ئاخر، كه‌ی بووه عیشق به ڕق گڵاو ببێ؟!
كه‌ی بووه سروود به ده‌نگه‌ده‌نگی بۆمب ماناكانی له‌ده‌ست بدات؟!

ئه‌و حاجیانه‌ی هه‌موو ڕۆژ جارێك به‌ده‌وری قه‌ندیلدا ته‌وافێك ده‌كه‌ن و
قومێك زه‌مزه‌م له ئازادیه ئه‌به‌دیه‌كه‌ی سپی و ساردی خۆ مه‌ڵاسداوی ناو لاته‌كانی قه‌ندیلدا ده‌خۆنه‌وه،
به‌ر له‌وه‌ش خه‌وی عیشقی وڵاتێكی دزراو بیانباته‌وه،
له حزوری پیر و شێخ و میر و مه‌لا نه‌مره‌كاندا
له حزوری هه‌ناوه پڕ له ڕوحه‌كانی عه‌رعه‌ردا
له حزوری عامودا و
قارنێ و
دێرسیمدا،
سروودی "له قه‌ندیلی سه‌ربه‌رزه‌وه" ده‌ڵێنه‌وه.
‌
ئاخر قه‌ندیل له‌گه‌ڵ بووندا هاتۆته بوون
به‌ر له‌وه‌ی ئه‌نقه‌ره ببێ بۆته لانه‌ی عه‌شقبازانی شه‌هیدبوون
له‌ناو جه‌رگه‌ی نیشتمانێك
سوێندی خواردووه
دان به‌دابه‌شكردنی شوومی كه‌س نه‌نێت!
چۆن دڵی گه‌وره‌ی شوێنی خوێنی هه‌مووانه
باوه‌شیشی هێلانه‌ی گه‌رمی به‌سۆزی ڕۆڵه‌كانی هه‌ر چوار دیوه مه‌زنه‌كانه
سوێندی خواردووه،
چۆن ئه‌نقه‌ره بۆته ناوه‌ندی بازاڕی ڕق و قینی گوورگه بۆره‌كانی دونیا!
ئه‌ویش ببێته ناوه‌ندی خۆشه‌ویستی كوڕ و كچه ناسكه‌كانی وڵاتی چیا!!

گوڵێکی غه‌ریب له‌ بیابان

2006-10-15T15:58:00.000-07:00

براده‌رێكم له‌ گه‌رمیانه‌وه‌ هه‌واڵى بۆناردبووم به‌ كاك عومه‌ر بێژن ئه‌مه‌ بڵاوبكاته‌وه‌.
روداوێكى راسته‌قینه‌
له‌ته‌نیشت دیواره‌ ئه‌ستوره‌كانى قه‌ڵاى سه‌لمانه‌وه‌ له‌و بیابانه‌ ووشكه‌دا گولێكى سوور سه‌رده‌ردێنى, جه‌لادێك ته‌نگاوى راوینا تاله‌پشت دیوارى ئه‌ستوره‌كانى قه‌ڵاوه‌ هه‌ڵتروشكى و بخه‌رِێَ, سه‌رنجیدا گولێك له‌بیابان رواوه‌ !! عه‌جیب غه‌ریب؟! له‌خۆى پرسى یاران بیابان وگوڵ؟ نوگره‌سه‌لمان و بۆنى خۆش؟ من هاتم وه‌ك كه‌ر (بخه‌رِم) چی ده‌بینم؟ هه‌ستایه‌وه‌و داهاته‌وه‌ تا له‌نهێنى گوڵه‌كه تێبگات!! مه‌مله‌كه‌تى لم گوڵ ناناسێ..! جه‌لاده‌كه‌ ده‌ستى برد و ئیسقانێكى درێژكۆڵه‌ى هه‌ڵگرت وكه‌وته‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ى لمى ژێر گوڵ, ئینجا به‌چنگ لمى ده‌ردا تاگه‌یشته‌ دڵنیایى .. به‌خوێن ساردیه‌وه‌ ووتى ئۆو..هه‌ر ده‌بوو بزانم ئه‌وه‌ى بینى ته‌رمى پیرێژنه‌ ئه‌نفالیك بوو. تۆى گوڵى له‌فه‌قیانه‌ى كراسه‌كه‌یدا هه‌لگرتبوو.
له ماڵپه‌ڕی ئه‌نفالستانه‌وه

پیرۆزبایی ... پیرۆزبایی ... پیرۆزبایی

2006-07-27T13:52:00.000-07:00

بخوێنن خوێندن مه‌رهه‌مه بۆ زامی گه‌ل

به‌م دێڕه شیعره و به خۆشحاڵیه‌كی زۆره‌وه، پیرۆزبایی ته‌واوكردنی نامه‌ی ماسته‌ر له به‌شی كۆمه‌ڵناسی، له به‌ڕێز كاك ئیحسان عوسمان وه‌ڵزی ده‌كه‌م، ئومێد ده‌كه‌م سه‌ره‌تایه‌كی به سوود و وێستگه‌یه‌ك بێ بۆ ته‌واوكردنی دوكتۆراكه‌ی.
ئه‌م هه‌وڵ و كۆششه‌ی كاك ئیحسان و براده‌رانی تریش بۆ به‌رده‌وامبوونیان له خوێندن و په‌ره‌پێدانی هه‌وڵ و تواناكانیان مایه‌ی خۆشحاڵی هه‌موو تاكێكی دڵسۆزی میلله‌ته‌كه‌مانه، سه‌ره‌تایه‌كه بۆ دروستبوونی كادیری به توانا له بواره‌ جیاوازه‌كانی زانستدا. هه‌ڵبه‌ت ئه‌وانیش وه‌كو ده‌یان و هه‌زارانی دی ده‌یانتوانی ئیش بكه‌ن و پاره كۆ بكه‌نه‌وه، به‌ڵام دیدگای دروست و به سوود بۆ خۆیان و بۆ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی نه‌ته‌وه‌كه‌شمان ئه‌و ڕێبازه‌یه كه ئه‌وان هه‌ڵیان بژاردووه، به سوود وه‌رگرتن له‌و ده‌زگاو دامه‌زراوه ئه‌وروپیانه‌ی كه كه‌م وایه توانرابێ به شێوه‌یه‌كی دروست سوودیان لێ وه‌ربگیرێ.
دووباره پیرۆز و نه‌خشه‌ش بێ له ته‌واوكردنی دوكتۆراكه‌ی، كه دڵنیام نامه‌ی ماسته‌ری ئه‌و و كاك هه‌ڵۆ و كاك عادل باخه‌وانیش شتێكی ڕواڵه‌ت نیه، به‌ڵكو به تێگه‌یشتن و به ماندوبوونێكی زۆر و به وه‌رگرتنی زانسته‌كه‌ش توانیان كۆسپه‌كان تێكبشكێنن و ملی ڕێگای خوێندن بگرن.

پیرۆز بێت و مایه‌ی به‌خته‌وه‌ری و خۆشگوزه‌رانیش بێت و هه‌ر بژین.

Newroztan piroz

2006-03-20T16:51:00.000-08:00

جه‌ژنی نه‌ورۆز له تێكڕای گه‌له‌ سته‌مدیده‌كه‌مان پیرۆز ده‌كه‌م
ئه‌م ساڵه‌و هه‌موو ساڵێك به خۆشی

جه‌ژنه جه‌ژنی كوردستانه
جه‌ژنی نه‌ورۆزه
به تیشكی ئاگر ده‌نوسم
جه‌ژنه پیرۆزه

ئاخر نه‌ورۆز بۆ كورد هیچی كه‌متر نیه له شه‌هاده‌تی حوسه‌ینی كوڕی عه‌لی بۆ شیعه‌كان، ئه‌وان بزاڤی حوسه‌ین به شۆڕش و به‌رخودان ده‌زانن، نه‌ورۆزیش ڕۆژی ژیانه‌وه‌ی هه‌ست و سۆز و كۆڵنه‌دانی مرۆڤی كورده، هه‌وێنی هه‌میشه‌ی شۆڕش و خۆ له بیر نه‌چوون بۆۆه

ئه‌وانه‌ی ئه‌مڕۆ گوومان ده‌خه‌نه دڵی خه‌ڵك سه‌باره‌ت به ئه‌سڵی نه‌ورۆز و شێوه‌ی زیندوكردنه‌وه‌ی، پێم وایه به ساده‌یی بیر ده‌كه‌نه‌وه، هێشتا ڕه‌گوڕیشی ئه‌و ڕۆژه له دڵوده‌روونی خه‌ڵكی كوردستان نازانن چه‌نده، ئه‌و ڕۆژه خوێنی شاده‌ماری زیندووبوونه‌وه‌ و نوێبوونه‌وه‌ی مرۆڤی كورده

له‌به‌ر ئه‌وه‌ زیندوو ڕاگرتنی به قه‌د زینجیر له خۆدان و شین و واوه‌یلای شیعه‌كان گرنگه بۆ درێژه‌دان به گیانی به‌رخودانی و به‌رگری كردن له مافه‌ ڕه‌واكان

با هه‌ر زیندوو بێ نه‌ورۆز و پیرۆزیش بێ له هه‌موو خه‌ڵكی كوردستان

‌هه‌ڵه‌بجه

2006-03-15T16:05:00.000-08:00

سڵاو له هه‌ڵه‌بجه، سڵاو له شه‌هیدانی بێ نازی هه‌ڵه‌بجه، سڵاو له كه‌سوكاری شه‌هیدانی هه‌ڵه‌بجه، نه‌فره‌تیش بۆ دوژمنانی

Raperina Qamishlo

2006-03-13T16:39:00.000-08:00

silav li raperina Qamishlo, silav li shehidén Qamishloyë.

شه‌ڕی نه‌وه‌كان

2006-02-22T15:47:00.000-08:00

ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ له عراقی عه‌ره‌بی ڕوویدا، دانانی پنته‌كان بوو له‌سه‌ر پیته‌كان. ئاشكراكردنی ئه‌و شه‌ڕه چاوه‌ڕێكراوه بوو كه ئاشكرابوونی ته‌نها مه‌سه‌له‌ی كات بوو. ئه‌وه شه‌ڕی ئه‌مڕۆی عه‌ره‌بی شیعه‌ و عه‌ره‌بی سوننه نیه، ئه‌وه شه‌ڕێكه ڕه‌گووڕیشه‌كانی بۆ زیاتر له 1450 ساڵ درێژ ده‌بێته‌وه بۆ پێش بانگی ئیسلام، ئه‌مه شه‌ڕی به‌نی عه‌بدوددار و به‌نی هاشمه. ئه‌و دوو برایه‌ی كه به سه‌دان سوار و هێزێكی زۆر ڕووبه‌ڕووی یه‌كتر بوونه‌وه و وه‌ختا بوو یه‌كێك ئه‌وی تر له ناو ببات، به‌ڵام دواتر له‌سه‌ر دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵات پێكهاتن و شه‌ڕه‌كه‌یان دواخست، تا ئه‌و ڕۆژه‌ی به‌نی هاشم توانیان به‌نی عه‌بدوددار ده‌سته‌مۆ بكه‌ن و بۆ ماوه‌یه‌ك ئه‌بووسوفیان سه‌ر دانه‌وێنێ بۆ نه‌وه‌ی هاشم موحه‌مه‌دی كوڕی عه‌بدوڵا. به‌ڵام زۆری نه‌برد دوای وه‌فاتی ئه‌و ئه‌و شه‌ڕه جارێكی تر سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه، تا موعاویه تۆڵه‌ی هه‌موو تۆڵه‌كانی له به‌نی هاشم كرده‌وه، تا یه‌زیدی كوڕی موعاویه توانی به بڕینی سه‌ری حوسه‌ین كۆتایی به هێز و توانای به‌نی هاشم بێنێ. تا ئه‌و ئاسته‌ی به درێژایی ئه‌و مێژووه ده‌بوایه به‌نی هاشم و هه‌وادارانیان به نهێنی بژیێن، ئیتر تا ئه‌مڕۆش ئه‌م شه‌ڕه هه‌ر به‌رده‌وامه، شه‌ڕه‌كه ڕووی عه‌قیدی و ئایدیۆلۆژی وه‌رگرتوون، هیچ هێزێك نیه ئه‌و شه‌ڕه كۆتایی پێ بێنێ، مه‌گه‌ر دابه‌شبوون و دابڕانیان له‌ یه‌كتر، مه‌گه‌ر دروستكردنی شوره‌یه‌ك له نێوان نه‌وه و ڕۆڵه‌ی ئه‌و بنه‌ماڵه له دێرزه‌مانه‌وه نه‌یار.
ئه‌مه‌یان هه‌مووی ‌به‌لایه‌ك، چونكه ئه‌وان یه‌ك نه‌ته‌وه‌ن و ئامۆزای یه‌كترن، كه‌یفی خۆیانه چ ده‌كه‌ن.
ئه‌وه‌ی جێی داخه، میلله‌تانی ترن، ئێرانی، پاكستانی، هیندی، ئه‌فغانی و تد، ئه‌وانه تا هه‌نووكه‌ش باجی شه‌ڕی به‌نی هاشم و به‌نی عه‌بدوددار ده‌ده‌ن. كوردیش یه‌كێكن له‌و میلله‌تانه‌ی كه باجێكی بێ سنووری كێشه‌ی ئه‌و دوو تیره‌ی قوڕه‌یشیان داوه، تا هه‌نووكه‌ش ئه‌و باجه ده‌ده‌ین.
ده‌بێ كاتی ئه‌وه نه‌هاتبێ كۆتایی به‌و كێشه‌یه بێنین؟؟؟ یا پڕوشكی ئه‌و شه‌ڕه ده‌په‌ڕێته‌وه كوردستانیش؟؟

زمانی عه‌ره‌بی له پێنج شوێندا زوڵمی له ئافره‌ت كردووه

2006-02-16T16:29:00.000-08:00

ئه‌مڕۆ له گه‌شتێكمدا به‌ناو لاپه‌ڕه‌كانی ئینته‌رنێتدا، چاوم به‌و نوسینه كه‌وت و به‌لامه‌وه شتێكی جوان بوو، منیش كردم به كوردی
ناوی تایتلی بابه‌ته‌كه

زمانی عه‌ره‌بی له پێنج شوێندا زوڵمی له ئافره‌ت كردووه

یه‌كه‌م: ئه‌گه‌ر پیاو هه‌ر له ژیاندا بێ پێی ده‌ڵێن (انه حي) واته ئه‌و هه‌ر زیندووه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر ژنێك هه‌ر له ژیاندا بێ پێی ده‌ڵێن (انها حیة) (حیة) ش له زمانی عه‌ره‌بیدا به مانای مار دێ

دووه‌م: ئه‌گه‌ر پیاوێك له كارێكیدا ڕاستی كرد، پێی ده‌ڵێن (انه مصیب) واته ئه‌و ڕاستی كرد. به‌ڵام ئه‌كه‌ر ژنێك له كارێكیدا ڕاستی كرد، پێی ده‌ڵێن (انها مصیبة). مصیبه‌ش واته كاره‌سات

سێیه‌م: ئه‌گه‌ر پیاوێك بوو به دادوه‌ر پێی ده‌ڵێن (انه قاضي)، واته ئه‌و دادوه‌ره، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ژنێك ببێ به دادوه‌ر پێی ده‌ڵێ (انها قاضية). قاضيةش مانای گه‌وره‌ترین موسیبه‌ت، موسیبه‌تێك كه كۆتایی به ژیانی بێنێ

چواره‌م: ئه‌گه‌ر پیاو بوو به ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی پێی ده‌ڵێن (نائب)، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ژن بوو پێی ده‌ڵێن (نائبة)، نائبه‌‌‌‌‌‌‌ش واته موسیبه‌ت

پێنجه‌م: ئه‌گه‌ر پیاو ئاره‌زووێكی هه‌بوو بیكات و لێشی نه‌زانێ پێی ده‌ڵێن (انه هاوي)، به‌ڵام ئه‌گه‌رژنێك ئاره‌زووێكی هه‌بێت و بیكات و لێشی نه‌زانێ، پێی ده‌ڵێن (هاویة) هاویه‌ش یه‌كێكه له ناوه‌كانی جه‌هه‌ننه‌م

لێره‌دا خۆم هیچ قسه‌یه‌كی له‌سه‌ر ناكه‌م، كۆممێنته‌كان با بۆ ئێوه‌ی به‌ڕێز بن.

له ته‌نیشتم دامه‌نیشه جائیز نیه

2006-01-24T15:54:00.000-08:00

كه زه‌مه‌ن ناتوانێ ته‌عبیر له خۆی بكات و مردوه‌كانیش كۆڵناده‌ن بۆ گه‌یشتن به ژیانێكی تازه، ده‌بێ له ته‌نیشت یه‌ك دانه‌نیشین

له‌گه‌ڵ خوێندنه‌وه‌ی هه‌واڵی گیروگرفتی په‌رله‌مانتارێكی پیاو له‌گه‌ڵ په‌رله‌مانتارێكی ژن له دانیشتنی ڕۆژی 21/3/2006 سه‌رسام بووم. هه‌ستم به ئازاری ئه‌و ژنه په‌رله‌مانتاره كرد و چۆن ئه‌و له داخان له ژووری په‌رله‌مان ده‌رچوو، منیش له داخان له نوسینی بابه‌تێك وازم هێنا و له جیاتی ئه‌و ژنه په‌رله‌مانتاره ئه‌و پارچه شیعره‌ی خواره‌وه‌م هۆنیه‌وه، پێشكه‌شی ده‌كه‌م به هه‌موو ئه‌وانه‌ی بڕوایان به خۆ هه‌یه

له ته‌نیشتم دانه‌نیشی، جائیز نیه

لێم سڵ مه‌كه
من له ده‌ره‌وه‌ی زه‌مه‌ن نیم
كچی ئێره‌م
خوشكم، دایكم، تێكۆشه‌رم، بۆیه لێره‌م

لێم سڵ مه‌كه
ئه‌و ساته ده‌ستنوێژه‌كان به هێز ده‌بن
كه هه‌ردوكمان به‌یه‌كه‌وه
به دوای هه‌ویه‌ی به عه‌ره‌بكراومان ده‌گه‌ڕێین
كه هه‌ردوكمان
به كڵاشه‌وه
نوێژی داواكاریه‌كانمان
له ناو كۆشكی په‌رله‌مانی پێكه‌وه‌مان
ده‌خوێنین و
ئازاری عومه‌ری خاوه‌ر
له‌گه‌ڵ ده‌نگی نه‌بیسراوی ده‌یان هه‌زار ئه‌نفالكراومان
پێكه‌وه ته‌رجه‌مه‌ی توركی و فارسی و عه‌ره‌بی ده‌كه‌ین

لێم سڵ مه‌كه
ئه‌گه‌ر ده‌ستنوێژه‌كه‌ی تۆ
هی چه‌ند ساتێك به‌ر له هاتنه ژووری كۆشكی په‌رله‌مان بێ
هی من له‌گه‌ڵ خاپووركردنی چوار هه‌زار مزگه‌وتیش، هه‌ر خۆڕاگره
ئه‌گه‌ر ده‌ستنوێژه‌كه‌ی تۆ
هه‌ڵگیراوی چه‌ند گوڵمه ئاوێكی شار بێ
هی من له‌به‌رده‌م چوارچرا، به خۆڵی له خوێن نقوم بوو،
تا هه‌نوكه‌ش تێموم ده‌كا، پێداگره
* * *

(1) http://www.dengekan.com/doc/2006/1/smkoKarim23.pdf

نه‌خۆشی هی ئاژه‌ڵه‌كانه یا هی مرۆڤ

2006-01-13T10:56:00.000-08:00

نه‌خۆشی ئاژه‌ڵه‌كان مرۆڤی له چوارهێڵی دونیادا سه‌خڵه‌ت و ته‌نگه‌تاو كردووه. هه‌ر له نه‌خۆشی ئاژه‌ڵ، تا نه‌خۆشی په‌سیوی په‌له‌وه‌ر، تا دۆزینه‌وه‌ی نه‌خۆشی پشیله كه له‌ دوا هه‌واڵدا له عیراق دۆزراوه‌ته‌وه و كۆمه‌ڵێك مناڵیش له سكی دایكیان بوونه‌ته قوربانی

ڕاگه‌یاندنی ئه‌و نه‌خۆشیانه به تایبه‌تیش نه‌خۆشی په‌سیوی باڵنده، ترس و بیمێكی زۆری له ناو خه‌ڵك دروست كردووه، باوه‌ڕم به بیرۆكه‌ی موئامه‌ڕه نیه ئه‌گینا ده‌مگووت ئه‌مه موئامه‌ڕه‌ی دوا كۆبوونه‌وه‌ی زلهێزه‌كانی دارستانه له دژی مرۆڤ، ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ی كه شێر و پڵنگ و فیل به خۆیان ئاماده بوون، له‌وێ له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا بڕیاریان دابوو كه قڕان بۆ مرۆڤ بێنن، ئه‌وان له‌سه‌ر ئه‌و په‌له‌وه‌رانه هاتوونه‌ته وه‌ڵام كه له‌و ماوه‌ی ڕابردوودا به سه‌دان هه‌زاریان لێ قه‌تلوعام كراوه

بۆیه باوه‌ڕم به بیرۆكه‌ی موئامه‌ره نیه چونكه ئه‌وان زیاتر له‌ هه‌موو لایه‌ك له بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌و نه‌خۆشیانه زه‌ره‌رمه‌ند بوون. دڵنیام ئه‌وان به غه‌ریزه له مرۆڤ هاوسه‌نگتر و یه‌كتردۆست ترن، مرۆڤه‌كان له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سك و ناڕه‌وای خۆیان به سه‌دان هاوڕه‌گه‌زی خۆیان به كوشتن ده‌ده‌ن و ماڵوێرانیان ده‌كه‌ن. خۆ هێنده‌ی مرۆڤ به‌ده‌ستی مرۆڤ ده‌كوژرێ ده‌یه‌كی ئه‌وه‌نده‌ش به‌و نه‌خۆشیانه نامرن. هێنده‌ی مرۆڤ به ڕووداوی هاتوچۆ ده‌مرێ و زه‌ره‌رمه‌ند ده‌بێ ده‌یه‌كی ئه‌وه‌نده‌ش به نه‌خۆشی په‌له‌وه‌ر گیان له‌ده‌ست نادات. هێنده‌ی شه‌ڕی توندڕه‌و و به‌رژه‌وه‌نده‌یه‌كان له عیراق مرۆڤ ده‌دورێته‌وه تا ئێستا ئه‌و نه‌خۆشیانه له هه‌موو دونیا چاره‌كی ئه‌و خه‌ڵكه‌شی نه‌دوریوه‌ته‌وه! ئه‌ی بۆ مرۆڤایه‌تی به‌و هه‌موو كوشتنه توشی شۆك نابێ، به‌ڵام به مردنی چه‌ند كه‌سێك به‌و نه‌خۆشیه كوشندانه هاواریان لێ به‌رز ده‌بێته‌وه و به هه‌زاران و ملیۆنه‌ها دۆلار بۆ قه‌ڵاچۆكردنی ئه‌و نه‌خۆشیانه ته‌رخان ده‌كات؟؟

یا له‌وه‌ش گرنگتر ده‌بێ سه‌رچاوه‌ی دروستكردنی ئه‌و نه‌خۆشیانه بۆ باڵنده‌ و ئاژه‌ڵه به‌سته‌زمانه‌كان هه‌ر له مرۆڤه‌وه نه‌بێ؟ ئاخر هه‌ر مرۆڤه بۆته سه‌رچاوه‌ی پیسكردنی ژینگه‌ و تێكدانی سه‌رچاوه‌ سروشتیه‌كانی زه‌وی. بۆیه پێم وایه په‌له‌وه‌ر و ئاژه‌ڵیش له‌و پیسكردنه به‌شی خۆی وه‌رگرتووه و توشی په‌تای ئاوا كوشنده‌ی كردووه

زۆر باش دیاره مرۆڤ بێبه‌زه‌ییه به‌رامبه‌ر ڕه‌گه‌زی خۆی نه‌خاسمه به‌رامبه‌ر ئاژه‌ڵ
سنوور نیه بۆ فراوانخوازی و چاوچنۆكی مرۆڤ، بۆیه ئه‌و چاونۆكیه به نه‌رێتی ده‌شكێته‌وه بۆ سه‌ر مرۆڤ و دووچاری هه‌ڕه‌‌شه‌ی گیانله‌به‌رانمان ده‌كاته‌وه

پێم وایه پێویسته ئاشتی بگه‌ڕێته‌وه نێوان گیانله‌به‌ر و ئینسان، نێوان ئینسان و بوونه‌وه‌ر، ئه‌گینا ئه‌و كێشه‌یه به زه‌ره‌ری مرۆڤ كۆتایی پێدێ. یه‌كه‌م هه‌نگاوی ئه‌و ئاشتیه‌ش به‌زه‌یی مرۆڤه به‌رامبه‌ر مرۆڤ، گه‌ڕانه‌وه سه‌ر خۆ و پێڕه‌وكردنی ویژدانه

ئازادی یا مه‌رگ

2006-01-02T08:07:00.000-08:00

ئازادی یا مه‌رگ ناوی ڕۆمانێكی نیقۆس كازانتزاكسه، حه‌مه كه‌ریم عارف له فارسیه‌وه وه‌ریگێڕاوه‌ته سه‌ر كوردی. ئه‌مڕۆ له خوێندنه‌وه‌ی ته‌واو بووم.
له دووتوێی ئه‌م ڕۆمانه‌دا نهێنی قوڵی ئه‌و دوژمنداریه‌ی نێوان یۆنان و توركه‌كان تێده‌گه‌ین. تێده‌گه‌ین كه برینی گه‌وره‌ی یۆنانیه‌كان ئاوا به ئاسانی ساڕێژ نابێ، تێده‌گه‌ین كه توركه عوسمانیه‌كان چیان به‌و میلله‌تانه كر‌دووه، هه‌روه‌كو تێشده‌گه‌ین كه كێشه‌ی قوبرس زۆر له‌وه قورس تره كه له ئامرازه‌كانی ڕۆژنامه‌وانی گوێمان لێده‌بێ.
میگلس پاڵه‌وان، پاڵه‌وانی ئه‌و ڕۆمانه‌یه‌و پێش ده‌چێ كه ناوێكی وه‌همی نه‌بێ. ئه‌و پاڵه‌وانه تا دوا هه‌ناسه‌ی له دژی توركه‌كان ده‌جه‌نگێ و "دروشمی ئازادی یا مه‌رگ" به‌رز ده‌گاته‌وه. كریتیه‌كان له سه‌رده‌مێكدا ده‌جه‌نگان كه نه یۆنان ده‌یتوانی له‌و باره‌یه‌وه جموجۆڵێك بكات بۆ به‌رگریلێكرنیان، نه ئۆڕوپیه‌كانیش ده‌یانه‌ویست دڵی عوسمانیه‌كان له خۆیان زوێر بكه‌ن. له‌به‌ر ئه‌وه ڕقبوونه‌وه له ئه‌وروپا زۆر به ئاشكرایی له ڕۆمانه‌كه دیاره، هیچ ئومێد و هیوایه‌ك له‌سه‌ر ئه‌وروپیه‌كان بینا ناكه‌ن.
سه‌ره‌نجام میگلس پاڵه‌وان مل نه‌ك هه‌ر بۆ بانگه‌وازی توركه‌كان كه‌چ ناكا، به‌ڵكو بۆ بانگه‌وازی یۆنانیش كه‌چ ناكا كه پێی ده‌ڵێن با جارێ شۆڕشه‌كه كۆتایی پێ بێنێ تا بارودۆخ به ئاڕاسته‌یه‌كی تردا وه‌رده‌گرێ.
لێره‌دا میگلس پاڵه‌وان بڕیاری ئازادی یا مه‌رگ ده‌دات و به ئاگاوه به‌ره‌و مه‌رگ ده‌چێ بۆ ئه‌وه‌ی وه‌رزێكی تری شۆڕشی كریتیه‌كان به مه‌رگی ئه‌و كۆتایی پێبێ.
خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و ڕۆمانه تام و چێژێكی زۆری هه‌یه، به تایبه‌تی بۆ ئێمه‌ی كورد. خوێندنه‌وه‌ی مرۆڤ ده‌باته‌وه باوه‌شی چیاكانی كوردستان و "دروشمی كوردستان یان نه‌مان"ی دێنێته‌وه بیر. به‌ڵام گه‌وره‌ترین جیاوازی له نێوان جه‌نگاوه‌ری كریت و كوردستان یا ڕاست بڵێم له نێوان خه‌ڵكی كریت و كوردستان، ئه‌و ڕۆشنبینیه‌یه كه كریتیه‌كان هه‌یانه، ئاگادارن به به‌های ئازادی، خۆ به‌ڕێوه‌بردن. به ئاگاییه‌وه دروشمی به‌ربه‌ره‌كانێی داگیركه‌ر به‌رزده‌كه‌نه‌وه، تاكه یۆنانیه‌ك نابینرێ توركی خۆش بوێن، یا پشتی یونانیه‌ك بۆ توركێك له زه‌وی بدا، ئه‌وان به ئاشكرا دروشمی كریت هی كریتیه‌كانه به‌رزده‌كه‌نه‌وه‌و شه‌ڕی مان و نه‌مانی توركه‌ هاتوه‌كان ده‌كه‌ن، كه توركه‌كانیش هه‌موویان هاتوو بوون. ئه‌وان به ئاگاییه‌وه ئه‌و ڕاستیه ده‌زانن كه كریت به‌شێك نیه له ده‌وڵه‌تی عوسمانی و دینیان ته‌واو جیاوازه و زه‌مینه‌سازیان بۆ دروست ده‌كات كه به چاره‌سه‌ری مامناوه‌جی ڕازی نه‌بن. هه‌ر بۆیه‌شه ماوه‌ی ئه‌وه نه‌بووه فریوی دینداری بخۆن، وه‌كو ئه‌وه‌ی كورده‌كان چه‌ندین جار فریوی برایه‌تی دینداریان خواردووه و به شكه‌ستی خه‌ڵكی كوردستان كۆتایی هاتووه. له‌به‌ر ئه‌وه‌شه ئه‌مڕۆ واقیعی خاوه‌ندارێتی هه‌ر یه‌كێك له‌و ده‌وڵه‌تانه بۆ هه‌ر به‌شێك له خاكی كوردستان ڕه‌گوڕیشه‌ی خۆی داكوتاوه و زۆربه‌ی هه‌ره زۆری خه‌ڵكی كوردستان باس له ئازادی سه‌رتاسه‌ری ناكات، باس له وه‌ده‌رنانی ده‌سه‌ڵاتی داگیركه‌ر ناكات. له‌وانه‌یه پرسی تۆبۆگرافی یه‌كێك له فاكته‌ره گرنگه‌كانی ڕوخانی نه‌فسی خه‌ڵكی كوردستان بێ. كێشه‌ی خه‌ڵكی كوردستان له‌به‌ر وێكچوونی دینی له‌گه‌ڵ گه‌لانی دراوسێ، ئه‌ركی سه‌ربه‌خۆخوازانی كوردستانیان قورستر و گرانتر كردووه. وێڕای ئه‌وه‌ش پێكهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ئینتیما لای كریتیه‌كان زۆر به‌‌هێزتره له پێكهاته‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ئینتیمای خه‌ڵكی كوردستان، به‌ڵكو ده‌توانم بڵێم هه‌ر به‌راورد له نێوایاندا ناكرێ.

پیرۆزبایی ساڵی 2006

2005-12-30T16:57:00.000-08:00

ساڵی تازه‌ی 2006 به‌خێر بێت و له هه‌موو لایه‌ك پیرۆز بێت

ئومێد ده‌كه‌م ئه‌م ساڵه ساڵی وه‌رچه‌رخان بێ بۆ هه‌موو ده‌نگێكی ئازاد و ویژدان زیندو

هیوادارم ساڵی به‌خۆ داچوونه‌وه و ڕژد بوونی زیاتر بێ له‌سه‌ر كاركردنی زیاتر

ونبونێك له ده‌ره‌وه‌ی دیرۆكدا

2005-12-04T03:14:00.000-08:00

ونبونێك له ده‌ره‌وه‌ی دیرۆكدا

خه‌تای خۆم نیه كه ناتوانم لێره نه‌بم و له وێش نه‌بم
چاوه مۆنه‌كانی "نه‌زانی" بوون هه‌موو كه‌تنه‌كانی پێكردم
سۆزی سه‌ر شێتانه‌ش بوو پێی ده‌گووتم تك مه‌ده تا زه‌مه‌ن نه‌گێڕیته دواوه‌و شه‌پۆڵی ڕقه ڕه‌شه‌كانیش به فووه‌كانی خۆت نه‌وه‌ستێنی.
هزره‌كانم به‌ر له‌وه‌ی ببنه چه‌ند دیمه‌نێكی خه‌واڵوو
نه‌یانده‌زانی ئاوێته‌ی مه‌رگ بن
نه‌یانده‌زانی سروودی تازه بهۆننه‌وه
گۆرانی بۆ گۆڕه ونه‌كان بچڕن
هزره‌كانم تا هه‌نوكه‌ش باوه‌شێك وێنه‌ی نامۆن به دونیای ئه‌مڕۆ
به ڕه‌فتاره دڕدۆنگه‌كانی سه‌ربازه بێ دڵه‌كان
به‌و چاوه جیقنانه‌ی دوێنێی ژێر چاویلكه‌ی كارگه نوێكان
هه‌ر شه‌وه‌و درێژده‌بێته‌وه
هه‌ر شه‌وه‌ و "نه‌زانی" لێ ده‌چۆڕێته‌وه
هه‌ر شه‌وه و ده‌رگاكان بۆ حه‌زه خۆپه‌رسته‌كان ده‌خاته سه‌ر پشت
هه‌ر ئێمه‌شین بێی شه‌و ناتوانین پشوو بده‌ین
هه‌ر چه‌ند بڕۆین و دووركه‌وینه‌وه ڕزگارمان نابێ له شه‌پۆڵه‌ كۆنپه‌رسته‌ پشتكوڕه‌كانی
له لافاوه نۆتێكده‌ره‌ پڕقینه‌كانی

خه‌تای من نیه كه خه‌تا بارم
به‌ر له‌وه‌ی ببم
لیستی تاوانه‌كانم له پشت سه‌رمدا سه‌مای ده‌كرد
نه‌زانیش به‌ڵێنی له بیرچوونه‌وه‌ی پێ ده‌دا
به‌ڵێنی درێژبوونه‌وه‌ی شه‌وی پێده‌دا
به‌ڵێنی وه‌ستانی میلی كاتژمێره‌كا‌ن و
سۆزێكی به‌دبه‌خت
له ژێری ژێره‌وه‌ی به‌ڵێنه‌كان بوو
خه‌تای من نیه ده‌مه‌وێ لێره بڕۆم و نه‌چمه ئه‌وێش
شه‌و نه‌بێت و ڕۆژیش نه‌بێ
خه‌تای من نیه كه به‌سه‌ریاندا چه‌سپاندم هزره‌كانم هی خۆم نه‌بن
خه‌تای ئه‌وانه‌یه كه فێریان كردم له‌وێ نه‌بم و هزره‌كانیش هه‌راج بكه‌م
چۆن خۆم له نێوچاوانم نوسراوه ده‌بێ بێ وڵات بم، ده‌بێ هزره‌كانیشم له‌ده‌ست ئه‌وانیدیدا بن
خۆم هه‌ڵمنه‌بژارد، ئه‌وه‌شیان هه‌ر بۆ هه‌ڵبژاردم
هه‌موو شتێك ئه‌وان هه‌ڵیان بژارد، ئه‌وانێك كه نایان ناسم
ئه‌وانێك ده‌مه‌وێت بیانبینم، بۆ ئه‌وه‌ی پۆزشیان بۆ بێنمه‌وه
بۆ ئه‌وه‌ی سوپاسیان بكه‌م چونكه كوردبوونی منیان به‌ده‌ست نه‌بوو
ئاخر خه‌تای من نه‌بوو كه ده‌مه‌ویست خه‌تای من نه‌بێ
كه ده‌مه‌ویست خه‌تاكانیش ببن به چیرۆكێكی درێژ و به ناوبانگ
تا ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی خه‌تاكان ده‌بنه جوامێری و سیستمی درۆش له‌سه‌ر تاشه‌به‌ردی خه‌ونه‌كانی من هه‌پڕون به هه‌پڕوون ده‌بێ.
تا ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی حه‌زه خه‌وتوه‌كان گۆرانی بۆ ئێره‌ی من ده‌ڵێن و هزره‌كانیشم ده‌بنه‌وه به هیخۆم.
تا له بیرچوونه‌وه‌ی هه‌ورازه‌كانم به ئه‌مڕۆی نشێوه‌كانم ده‌ڵێ:
ئاوا بێباكانه مه‌فڕه نه‌بادا نشێوه‌كان لێتخۆش نه‌بن
نه‌بادا فرمێسكه به ڕووباربووه‌كان مۆڵه‌تی دوا مه‌له‌وانیت نه‌ده‌ن
نه‌بادا هزره‌كانت چیدی ماوه‌ی یاری كردنیان پێنه‌درێ
ئێستاكه‌شم پێم ده‌ڵێ:
خه‌تاكانتان له‌به‌ر بێخه‌تایی تا سبه‌ینێش ده‌بێ چاوه‌ڕێ بن
تا دیرۆك ده‌رگاكانی واڵا ده‌كات و پێمان ده‌ڵێ:
خه‌تاكانتان هه‌موو شتێ بوون بێجگه له خه‌تا
خه‌تاكانتان هه‌موو شتێكیان هه‌بوو بێجگه له دیرۆك.
ئه‌وجار زانیم بۆیه ده‌مه‌وێ له هه‌موو شوێنێك بم چونكه بێ شوێن بووم
ده‌مه‌ویست زۆر شت بكه‌م، چونكه هه‌موو شته‌كانم بۆ دوێنێ بوون
زۆر ویست و زۆر خه‌تا و دونیایه‌ك ئاڵۆزی
ته‌ونێك بوو تا هه‌نوكه‌ش هه‌ر ته‌ونه‌ و هه‌موو شتێكه ته‌نها دیرۆك نه‌بێ.

چه‌ند ده‌نگێك له ده‌ره‌وه‌ی زه‌مه‌ن

2005-10-20T15:56:00.000-07:00

چه‌ند ده‌نگێك له ده‌ره‌وه‌ی زه‌مه‌ن
Ibrahim Melazade

(1)
ئێره ئه‌و زه‌مه‌نه‌ی دروست كرد، كه خۆمی تیادا ببینم
له‌گه‌ڵ مۆرانه نامۆكانی زوو یا تازه هاتوو
ڕه‌هه‌ندێك هه‌ڵوه‌شێنمه‌وه
كه منی ده‌تاوانده‌وه ناو خوه‌كان و
ئه‌وانیشی به سه‌ربازی بۆ قه‌ده‌ره‌كان ئارایشت ده‌دا
ئێره زه‌مه‌نه‌كانی زووی هه‌ڵده‌وه‌شانده‌وه
كه هه‌وره‌كان نه‌یانده‌ویست باران به‌و ده‌ڤه‌ره‌دا گوزه‌ر بكات
ئێره ویسته‌كانی ئا‌زاد نه‌ده‌كرد
به‌ڵام فێری ئازادی ده‌كردن
ئێره ئه‌وێی له‌گه‌ڵ خۆ تێكه‌ڵ نه‌ده‌كرد
به‌ڵام ده‌یه‌ویست دوو چاو بۆ ژیانی ئه‌وێ
بكاته گه‌ردانه‌ی هه‌موو كۆڵانه بێكۆتاییه‌كانی ترس
ئێره
ترسنۆك نیه
تا ئه‌وان لێی بترسن
قه‌ڵه‌مه‌كانی ئێره ئه‌و ویژدانه‌ن
ترس ده‌هۆننه‌وه‌ و ترسی پێ ده‌ترسێنن
نزایه‌كان ده‌پێچنه‌و‌ه و كڕنوشه‌كان برسی ده‌كه‌ن
ئێره سه‌ره‌تای خه‌ونه‌كانه
بۆ ئه‌وانه‌ی خه‌ون ده‌خۆن
خه‌ون ده‌ڕنن
خه‌ون ده‌دورنه‌وه
خه‌ون په‌ڕاگه‌نده ناكه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ژار ببێ
خه‌ون هه‌ڵناگرن بۆ ئه‌وه‌ی ببێ به ئه‌ژدیها
خه‌ون ده‌كه‌ن به لاپه‌ڕه‌یه‌ك و له زه‌مه‌نی سبه‌ینێ هه‌ڕاجی ده‌كه‌ن
ئێره تا هه‌نوكه‌ش له‌گه‌ڵ جیاوازیدا ده‌ژیێ
جیاوازی ده‌هۆنێته‌وه
دڵۆپه خوێنه ڕژاوه‌كانی زه‌مه‌نه دوور و نزیكه‌كان
له ناو یه‌ك جیاوازیدا
فێری سه‌دان جیاوازی ده‌كات
نه‌ستی تۆڵه‌یان
ملی هه‌ورازه‌كانی ئێره ده‌گرێ و
نه به سبه‌ی ده‌گه‌ن و
نه دوێنێشیان بۆ دروست ده‌بێته‌وه
ئێره به دوای مه‌عریفه‌ی كوێره‌كاندا
چاو ساغه‌كان فێری ڕۆیشتن ده‌كات
ئێره هه‌موو ڕۆژێ ده‌یه‌وێ ئه‌وێش دروست كات
ئێره‌ش شێ بكاته‌وه
زه‌مه‌نه‌كانیش
به ڕوحه نه‌گریس و به ویسته دڕۆنگه‌كان
به‌ره‌و ئه‌وێیه‌كانی تر
په‌ڕاگه‌ند بكات
ئێره‌كان خه‌میان بۆ بێخه‌می بێخه‌مه‌كان
ده‌كرد به‌و سه‌ره‌تایه‌ی
كه ئه‌وێكان ده‌یانگوت كۆتایی نایه‌ت
ئێره ئه‌و مه‌رگه ساته‌ی ده‌ژیانده‌وه
كه له له‌گه‌ڵ زه‌مه‌نه‌كانی لێك ده‌ترازان و
سه‌ره‌تایێكی بێ كۆتایی بۆ ئاكامی ڕوحه هه‌ڵاتوه‌كان داده‌نا
ئێره نه‌یده‌ویست ئه‌وێ بێ
ئه‌وانیش نایانه‌وێ ئێره بن،
به‌ڵام ئه‌و‌ێكانیان به‌سه‌ر ئه‌و به‌ردانه‌ی كه لێره دروست بووبوون هه‌ڵواسی بوو

(2)
ده‌نگێكی نزمیش له قوڵاییه‌كانی ئێره‌ و ئه‌وێدا
بڵقی ده‌دا
به ئاوزینگه پچڕپچڕه‌كان و
به پێ هه‌ڵاوساوه‌كانی
مۆدێلێكی تازه‌ی شه‌ڕی داده‌هێنا
به سووربوونه‌وه به‌ره‌‌و ڕووم ده‌بووه‌وه و
ده‌یگووت:
له نێوان ئێره‌ و ئه‌وێدا
شه‌وێك هه‌یه
مێژوه‌كان ده‌سڕێته‌وه و ئێستاكانیش نامۆ ده‌كات
شه‌وێك هه‌یه
قه‌ڵغانێكی مۆنه بۆ په‌ڕاگه‌نده‌كان
حه‌زێكی چڵێسه بۆ جارێكی تر به‌ندكردنه‌وه‌ی سه‌رابه‌كان
ڕۆژێك هه‌یه
نه‌ده‌بینێ و نه بۆنی ده‌ریاكان ده‌كات
نه ژووره تاریكه‌كان ده‌بڕێ و نه تۆنێڵه‌كان ده‌دۆزێته‌وه
ڕۆژێكی پشت كوڕ و له‌رزۆك
گه‌رمایی جاجمێك به په‌ڕاگه‌نده‌یه‌ك نابه‌خشێ

(3)
به‌بیرمه كه ده‌یانگووت ئه‌وان سێبه‌ری یه‌كترن
یه‌كێكیان نیشانه‌ی ئه‌ویتریانه
هه‌ردوكیشیان
ئێره‌ و ئه‌وێ
به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام
بۆ ئێواره‌یه‌كی سووری سۆزانیه‌كان پیل به‌ست ده‌كه‌‌ن
ده‌یانه‌وێ ویسته ئازاده‌كان ده‌رچن
بۆ ده‌ره‌وه‌ی زه‌مه‌ن
بۆ ده‌ره‌وه‌ی ئێره‌ مۆنه‌كان و ئه‌وێ خنسه‌كان
بۆ ئه‌و په‌ناگانه‌ی كه له هیچ كوێیه‌كدا ده‌ست ناكه‌ون
* * *

ئاخافتن به عه‌ره‌بی

2005-10-19T15:20:00.000-07:00

دوو ڕۆژ به‌ر له ئه‌مڕۆ به‌رامبه‌ر كچه‌كه‌م له هه‌ڵوێستێكدا زۆر به‌سه‌رخۆمدا شكامه‌وه. كاتێك مام جه‌لال وتارێكی به عه‌ره‌بی ده‌دا، منیش ده‌مه‌ویست گوێی لێ بگرم و بزانم چی یێژێ. له‌و ده‌مانه‌دا كچه‌كه‌م ده‌ستی به قسه‌كردن كرد له‌گه‌ڵ ئه‌وانی دی، منیش گوتم: ئه‌رێ تۆزێ بێده‌نگ؟ گووتی: به‌خوا بابه من لێی حاڵی نابم و بۆیه ده‌ستم به قسه‌كردن كرد. منیش ناچار بووم بێده‌نگ بم، چونكه سه‌ركرده‌یه‌كی كورده و له پێته‌ختی كوردستان به زمانی بێگانه ده‌ئاخڤێ، ده‌بێ من چ وه‌ڵامێكم بۆ كچه‌كه‌م هه‌بێ؟ هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌ی چونكه سه‌رۆك كۆماری عیراقه؟ ئه‌ی قه‌ول نیه زمانی كوردیش زمانی ره‌سمی عیراق بێ؟ یا تا سه‌ر بمێنێ عاجباتیان ده‌بینێ!!!

دادگایی كردنی سه‌ددام

2005-10-19T15:08:00.000-07:00

ڕۆژانێك به خه‌ونیش هه‌ستم به‌وه نه‌ده‌كرد كه ڕۆژێك دێ ئه‌و دیكتاتۆره به چاوی خۆم ده‌بینم دادگایی ده‌كرێ، به‌ڵام ئه‌مڕۆ بینیم، نه‌ك هه‌ر بینیم، به‌ڵكو كوردێكیش سه‌رۆكی ئه‌و دادگایه بوو ئه‌مر و نه‌هی به‌سه‌ر دیكتاتۆردا ده‌كرد، وامده‌زانی بۆ خۆم دادوه‌رم و خۆم له هه‌ڵوێستی ئه‌ودا ده‌بینیه‌وه، كه به ڕێز له‌گه‌ڵی هه‌ڵس و كه‌وتی له‌گه‌ڵدا بكرێ، بۆیه‌ش پێی ده‌گووت: سه‌ید سه‌ددام، ناو و پیشه‌ت و ته‌مه‌نت. ئاخر ئه‌و دیمه‌نانه گاڵته نین، كه سه‌دام له قه‌فه‌سی تاونباریدا ببینین و پێی بڵێن گومانلێكراو سه‌دام حوسه‌ین، تۆ دان به تاوانه‌كانتدا ده‌نێی؟ ئه‌ویش ده‌ڵێ: نه‌خێر.
دونیایێكی سه‌یره، كچه‌كه‌یشی له‌ كه‌ناڵی ئه‌لعه‌ره‌بیه ده‌یگووت: من شانازی به باوكمه‌وه ده‌كه‌م، چونكه پاڵه‌وانه. به‌ڕاستی ماڵێك به ماخۆی نه‌چێ حه‌رامه.
ئه‌وڕۆژه‌ی ڕوخا، پارچه شیعرێكم له‌سه‌ر دانا، به‌ناوی: ده‌بڕۆ سه‌دامی خائین مۆسكو نیوه‌ی ڕێیه‌ت بێ. به‌ڵام پێم وابێ حوكمی خه‌ڵكی به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێ و گۆڕبه‌گۆڕی ده‌كه‌ن.
ده‌با بڕوا و تۆڵه‌ی هه‌زاران قوربانی لێ ببێته‌وه، ئه‌گه‌رچی له‌داردانی گوناهه، چونكه مردن بۆ دیكتاتۆرێكی ئاوا ئاسووده‌ییه. ده‌زام ده‌بێ چیلێبكرێ، به‌ڵام كێ گوێ له ده‌نگمان ده‌گرێ؟ ده‌نگمان به هیچ كوێیه‌ك ناگا.

یاده‌وه‌ری له دایكبوون

2005-09-30T15:49:00.000-07:00

ئێمه‌ی كورد له كوردستان به شێوه‌یه‌كی گشتی زۆر گرنگی به هه‌ندێ یاده‌وه‌ری ناده‌ین، یه‌كێیش له‌و یاده‌وه‌ریانه. یاده‌وه‌ری له دایك بوونه. له ئه‌وروپا مناڵ هه‌ر له سه‌ره‌تاییه‌وه فێر ده‌كه‌ن ئاهه‌نگ به یاده‌وه‌ری له دایك بوونی بگێڕێ، یا دیاری بۆ ڕۆژی له دایك بوونی باوكی یا دایكی ئاماده بكات. به‌ڵام له كوردستان ئه‌و شته گرنگی پێنادرێت، چونكه نه‌بووه به كولتوور.
كولتوور پێكهاته‌یه‌كه زۆری له‌سه‌ر نوسراوه، ئێستاش هه‌ندێك له ڕۆشنبیرانی ئه‌وروپی باس له وه‌همی كولتوور ده‌كه‌ن، به زیاده‌ی ده‌زانن. هه‌ڵبه‌ت به ڕای من به‌شێكی گرنگی پێكهاته‌ی كولتوور دینه، چونكه دینداریه‌تی خه‌ڵكی كوردیش تایبه‌تیه‌كی دیاری خۆی هه‌یه و په‌یوه‌سته به كه‌سایه‌تی ئه‌و مه‌لایه‌ی كه وێنایه‌كی تایبه‌تی هه‌یه له ناو كۆمه‌ڵگای كوردی و بۆ خۆی به‌و وێناو شێوه‌یه‌ی كه هه‌یه‌تی بووه به ئه‌نتیك، چونكه هیچ په‌ره‌سه‌ندنێكی به خۆوه نه‌دیووه و ساڵه‌هایه هه‌ر وه‌كو خۆی ماوه‌ته‌وه.
ئه‌وه‌ی لێره مه‌به‌ستمه، له‌و ڕۆژانه به‌ر گوێم كه‌وت له پیاوێكی به‌ته‌مه‌ندا چوو كه گوایا زه‌رده‌شت گرنگی زۆری به‌و یاده‌وه‌ریه داوه و له جیاتی مۆمداگیرساندن، هه‌ڵده‌ستان به ڕواندنی شه‌تڵێك یا نه‌مامێك و ئاهه‌نگ گێڕان به‌و یاده‌وه‌ریه.
پرسیارم له خۆم كرد و گووتم: گه‌لۆ خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و كولتووره له ناو خه‌ڵكی كورد بمابایه ئه‌وا له جیاتی هه‌ڵته‌كاندن و له ڕه‌گ و ڕیشه ده‌رهێنانی دره‌خته‌كان، خه‌ڵك ڕووه‌كی ده‌ڕواند و جۆرێك له پیرۆزی پێ ده‌به‌خشرا.
خۆ ئه‌گه‌ر به شێوه‌ی ماتماتیكیش لێكی بده‌ینه‌وه، سه‌رمان سوڕ ده‌مێنێ، چونكه هه‌ر یه‌كێك هه‌موو ساڵێك له یاده‌وه‌ری له دایكبوونیدا نه‌مامێكی بچاندبا، ئه‌وا ئێستا كوردستان ده‌بوو به‌یه‌ك غابات و هه‌موو ئاگروو بیوری دونیا نه‌یانده‌توانی قڕانی بۆ بێنن، چونكه ساڵانه‌ش به ملیۆنه‌ها نه‌مام ده‌ڕوانرا و به ملیۆنه‌هاش ده‌كه‌وته ساڵی دووه‌م و سێیه‌م و هه‌تادوایی.

مێژوو ئاڵۆزه‌ و داخۆ چه‌نده‌ها شتی جوان له ده‌ست مرۆڤایه‌تی چووه.

ئه‌گه‌ر به‌راوردێك له نێوان ڕواندنی نه‌مامێك و داگیرساندنی مۆمێك بكه‌ین، هه‌ڵبه‌ت هه‌ردووكیان جوانن، به‌ڵام له ڕووی فه‌ڕوو پیرۆزیه‌وه به‌رامبه‌ری یه‌كتر ناكرێن. هه‌ردووكیان ده‌كرێ ببن به هێما بۆ شتێك. ئه‌میان بۆ ڕووناكی و ئه‌می تریان بۆ ژیان و به‌رده‌وام بوون. به‌ڵام مۆم دوكه‌ڵ ده‌كات و ژینگه پیس ده‌كات، لێ دره‌خت ژینگه ده‌ڕازێنێته‌وه و غازه پیسه‌كانیش هه‌ڵده‌مژێ و له ناوی ده‌بات.

پیرۆزباییه‌كی به دره‌نگه‌وه

2005-09-30T15:44:00.000-07:00

كاك هه‌ڵۆ سه‌لام كه دانیشتووی ئه‌ڵمانیایه، ماوه‌ی ساڵێكه نامه‌ی ماسته‌ری ته‌واو كردووه. ئه‌و كات پیرۆزباییم لێكرد و ئه‌و پیرۆزباییه‌شم نوسیبوو بۆ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر بڵاگه‌كه‌مدا بڵاوی بكه‌مه‌وه، به‌ڵام تا ئه‌مڕۆ به ئه‌رشیفه‌كه‌مدا چوومه‌وه ئه‌و چه‌ند دێڕانه‌ی خواره‌وه‌م خوێندنه‌وه و دوایی ته‌ماشام كرد له بڵاگه‌كه بڵاو نه‌كراوه‌‌ته‌وه:

پیرۆزبایی:
(به‌ڕێز كاك هه‌ڵۆ سه‌لام، له ناخی دڵمه‌وه پیرۆزبایی وه‌رگرتنی نامه‌ی ماسته‌ره‌كه‌ت لێده‌كه‌م و ئومێد ده‌خوازم ببیت به پێشه‌نگ بۆ خاوه‌ن تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی وڵاته‌كه‌مان و گه‌له‌كه‌مان.
ئومێدیش ده‌كه‌م كۆڵ نه‌ده‌یت و ملی ڕێگای وه‌ده‌ست هێنانی دوكتۆرا بگریت، ئینجا به ئاسووده‌یی خێزان به‌یه‌كه‌وه بنێی. هه‌ر بژیت و دووباره پیرۆز).

ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه پیرۆزباییه‌كه‌م بوو بۆ كاك هه‌ڵۆ سه‌لام. داوای بوردنیشی لێده‌كه‌م كه له بیرم چووبوو لێره‌ی دایبنێم. به باشیشم زانی هه‌ر بڵاوی بكه‌مه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی بكه‌وێته ناو ئه‌رشیفی بڵاگه‌كه‌م.

به ئاسووده‌یی بخه‌وه مه‌رزیه‌خانم

2005-09-19T08:37:00.000-07:00

كۆچی كردوو له به‌رچاوان ون بوو، به‌ڵام ده‌نگه به‌سۆزه‌كه‌ی له هه‌موو سات و كاتێكدا له هه‌موو كون و كه‌له‌به‌ره‌كانی كوردستان و هه‌نده‌ران ده‌زرنگێته‌وه. ئاخر دڵسۆزی مه‌رزیه بۆ گه‌له‌كه‌ی ئه‌وی جوان كردبوو. كه ده‌یخوێند هه‌ستم ده‌كرد بۆ خۆشی گه‌له‌كه‌ی ده‌خوێنێ. هه‌ستم ده‌كرد ده‌سوتێ بۆ یه‌ك چركه‌ساتی میلله‌ته‌كه‌ی.
ئاخر ڕۆڵه‌كانی كورد پێویستیان به‌و كه‌ڵه مرۆڤانه‌یه كه هیچ وشه‌یه‌ك و هیچ وزه‌یه‌كیش بۆ غه‌یری گه‌له‌كه‌یان به فیڕۆ ناده‌ن. ئه‌و و هاوسه‌ره‌كه‌ی هه‌ر له یه‌كه‌م ڕۆژی خوێندنیان و چالاكی مۆزیكیان به كاڵاو باڵای میلله‌ته‌كه‌یاندا هه‌ڵده‌گوت و هه‌ڵده‌ڵێن، لاواندنه‌وه‌ی ئه‌وان بۆ گه‌له‌كه‌یان له لاواندنه‌وه‌ی دایكێك بۆ ڕۆڵه‌كه‌ی به سۆزتر بوو. "كوردینه ساتتان ساته" ئه‌و هاواره به سۆزه‌یه كه‌م وایه سترانبێژێك ئاوا به سۆزه‌وه بتاوێته‌وه. ئه‌و كۆچی له‌ گه‌له‌كه‌ی كرد، به‌ڵام ده‌نگه‌كه‌ی میوانی هه‌موو ماڵێك ده‌بێ و به نه‌مری له دڵی هه‌موان ده‌مێنێته‌وه.
به ئاسووده‌یی بخه‌وه مه‌رزیه‌‌خانم هه‌موو دۆستانت له كوردستان و هه‌نده‌ران دڵیان پڕه بۆ ئه‌و كۆچه پڕ له ناوه‌ختیه‌ت. به ئاسووده‌یی بخه‌وه و خوات له‌گه‌ڵ.

سه‌رۆك

2005-06-12T14:04:00.000-07:00

ئه‌م به‌یاینه هه‌ستێكی سه‌یرم بۆ دروست بوو، كه بینیم كوردستان سه‌رۆكێكی بۆ هه‌ڵبژێردرا، ده‌زانم ئه‌و پڕۆسه‌یه هێشتاش كه‌م و كوڕی هه‌ن، له‌وانه‌ش ئه‌و سه‌رۆكه هه‌ر سه‌رۆكی هه‌رێمه نه‌ك هی وڵات، ده‌زانم كۆسپی گه‌وره‌ی له به‌رده‌م دان و هه‌ڕه‌شه‌ی گه‌وره‌شی دێنه پێش. به‌ڵام ئه‌مه هه‌نگاوێكه، ئومێده‌وارم هه‌نگاوی تری له دوادا بێن، له‌وانه‌ش: خۆشگوزه‌رانی بۆ خه‌ڵكی كوردستان، پته‌وكردن و به گوڕ كردنی پڕۆسه‌ی دیموكراسی له هه‌رێمی باشووری كوردستان، یه‌كتر قبوڵكردن و سازش نه‌كردن له‌سه‌ر ده‌سكه‌‌وته‌كانی گه‌لی كوردستان، باشكردنی باری ئابووری خه‌ڵكی كورد و پڕۆسه‌ی په‌روه‌رده‌ و خوێندن و فراوانتركردنی بواری ئازادیه‌كان و به هێزكردنی ڕیزه‌كانی گه‌لی كوردستان.
ئه‌گه‌ر بێمه‌وه سه‌ر هه‌ست و نه‌سته‌كانم له ساتی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی هه‌رێم. ده‌ڵێم: هه‌رگیز ئه‌و هه‌سته‌م به دانانی هیچ سه‌رۆكێكی تر نه‌كردوه، ته‌نانه‌ت به دانانی سه‌رۆكی عیراقیش، به لامه‌وه گرنگ بوو مام جه‌لال گه‌یشته سه‌رۆكایه‌تی به‌غدا، به‌ڵام ئه‌و گرنگی پێدانه زۆر جیاواز بوو له‌و حاڵه‌ته‌ی كه كورد سه‌رۆكێكی هه‌بێ به ئاماده‌یی و ده‌نگدانی سه‌رجه‌م پارت و لایه‌نه سیاسیه‌كانی كوردستان، به ئیسلامی و عه‌لمانیه‌كانه‌وه، به پارته بچكۆڵه‌و مه‌زنه‌كانه‌وه.
به‌‌داخه‌وه چونكه سه‌رۆكمان نه‌بووه هه‌ستمان به گرنگی بوونیشی نه‌ده‌كرد، چونكه ئاڵامان نه‌بوو هه‌ستمان به‌ گرنگی ئه‌و سیمبۆڵه‌ش نه‌ده‌كرد كه گه‌لان خۆیانی پێده‌ناسنه‌وه، چونكه ده‌وڵه‌تیشمان نه‌بووه تا ئه‌و چركه ساته‌ش مانا و چێژی سه‌فاره‌ت نازانین. ده‌زانم ئه‌و شتانه له خۆیاندا ئامانج نین به‌ڵكو ئامرازن، هه‌ر ئامرازیش ده‌بن، لێ ئه‌و ئامرازانه‌ن كه ئامانجه‌كان فه‌راهه‌م ده‌كه‌ن، یا ناسنامه‌یان بۆ دروست ده‌كه‌ن.
ئه‌گه‌ر چی گرنگه سه‌رۆك مرۆڤێكی به هێز و زانا و دانا بێ، لێ سه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆ پڕۆسه‌كه حاڵه‌تێكی به گوڕ و پڕ خروكی بۆ دروست كردم، به لامه‌وه گرنگ نه‌بوو كێیه، هێنده‌ی خودی پڕۆسه‌كه‌م به‌لاوه گرنگ بوو، هه‌ستم كرد گه‌لی كوردستان تا هه‌نوكه جه‌سته‌یه‌ك بوو له گۆڕه‌پانێكا گینگلی بێ خاوه‌نی ده‌دا، ئه‌مڕۆ سه‌رێكی بۆ دروست بوو، ئیتر ده‌توانێ هه‌ڵسێته سه‌ر پێ و وه‌كو مرۆڤێكی ئاسایی هه‌نگاوان بهاوێژێ، حۆل نه‌بێت و به دوای سه‌رابدا نه‌كه‌وێ، خۆی بناسێت و پێویستیه‌كانی ئه‌و قۆناغه بزانێ، سه‌رێك بێ بۆ گه‌لی كوردستانی گه‌وره و بناغه‌ی ئازادی یه‌كجاره‌كی دابڕێژێ. مه‌به‌ستیشم نیه ئه‌و به ته‌نیا ئه‌و شتانه بكات، به‌ڵكو به هاوكاری و پشتیوانی هه‌موو گه‌لی كوردستان و پارته سیاسیه‌كان و ڕۆشنبیران و تێكڕای خه‌ڵكی كارا و پسپۆر له هه‌موو بواره زیندوه‌كان، سه‌رۆكیش ئه‌و پشتیوانیه به گرنگ بزانێ و په‌نای بۆ ببات و شانازیشی پێوه بكات و به نرخ له قه‌ڵه‌می بدات. چونكه نه ئه‌و بێی گه‌له‌كه‌ی نه گه‌لیش بێ سه‌رۆك ده‌توانن هه‌نگاوی چاره‌نوس ساز بهاوێژن.
دوا وته‌شم ئه‌وه، ده‌بێ سه‌رۆك هه‌ست بكات كه سه‌رۆكی هه‌موانه و بۆ هه‌موانیش وه‌كو یه‌ك هه‌ڵس و كه‌وت بكات، سه‌ركی مه‌زن ئه‌و سه‌رۆكه‌یه له چوارچێوه‌ی حیزبه‌كه‌ی ده‌رده‌چێت و ئیدی ده‌بێته سه‌رۆكی وڵات به هه‌موو هاوڵاتیانه‌وه، ده‌بێ سه‌رۆك چاودێری هه‌موو ڕه‌فتار و كرداره‌كانی بكات و هه‌موو خه‌ڵك به پشتیوانی خۆی بزانێ نه‌ك هه‌ر حیزبه‌كه‌ی.
سه‌رۆك ده‌بێ وا بكات دوژمنێكی نه‌بێ كه سه‌ر به میلله‌ته‌كه‌ی خۆی بێ، نابێ له هیچ تاكێكی میلله‌ته‌كه‌ی بترسێ، ئه‌ویش ئه‌و كاته ده‌كرێ كه به‌شی هه‌موان بێ و له‌سه‌ر بناغه‌ی هاوڵاتی بوون ڕه‌فتار له‌گه‌ڵ ڕۆڵه‌كانی گه‌له‌كه‌یدا بكات.

بڕوانامه‌ی ماسته‌ر

2005-06-12T13:18:00.000-07:00

له ناخی دڵمه‌وه پیرۆزباییه‌كی گه‌رم له به‌ڕێز كاك عادل باخه‌وان ده‌كه‌م، به بۆنه‌ی وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی ماسته‌ر له بواری سۆسیۆلۆجیا به پله‌ی زۆرباشه.
كاك عادل یه‌كێكه له نوسه‌ره به‌ڕێزه‌كانمان و كۆششێكی زۆری كرد تا به بڕوانامه‌ی ماسته‌ر گه‌یشت، ئومێده‌وارم له ده‌رفه‌تێكی زۆر زوودا ده‌ست به دكتۆرا بكات و ببێته یه‌كێك له پسپۆره گرنگه‌كانی میلله‌ته‌كه‌مان.
پیرۆز له خۆی و له هاوسه‌ره‌كه‌ی و له براده‌رانی و له نه‌ته‌وه‌كه‌یشی.

NO ریفراندوم و مۆتیڤه‌‌كانی

2005-06-10T15:05:00.000-07:00

ده‌نگیان به (No) دا چونكه ده‌یانه‌ویست ئه‌و حكومه‌ته‌یان تۆڕی بكه‌ن، چونكه به حكومه‌تی ڕاستڕه‌وی بێ خێر و بێری ده‌زانن، له‌وه‌تی هاتوون ڕوحیان له هه‌موو شتێك داماڵیوه، شته‌كان بێ ڕوح ماونه‌ته‌وه. ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ده‌وڵه‌مه‌ند ترو هه‌ژارانیش هه‌ژارتر!!!
خه‌ڵكێكی زۆر گرفتیان له‌گه‌ڵ ده‌ستووردا نه‌بوو، بگره زۆریان هه‌ر نه‌یانخوێندبۆوه، بێجگه له‌و هێنده گفتوگۆیانه‌ی كه له ڕۆژنامه‌و ته‌له‌ڤیزیۆن و ڕادیۆدا گۆێیان لێده‌بوو. به‌ڵام به پێی فه‌لسه‌فه‌ی خه‌ڵكی خراپ شتی باشیش بكات هه‌ر خراپه، ئه‌وانیش ته‌ماشای ئه‌وه‌یان نه‌ده‌كرد چیه ده‌نگی بۆ ده‌ده‌ن، به‌ڵام ده‌یانزانی كێی پێ ڕیسوا ده‌بێ!!! هه‌ر له‌و پێودانگه‌شه‌وه بوو وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌لجیكا گووتی ئه‌و (No)یه له دژی حكو‌مه‌ت بوو.
هه‌ر چۆنێك بێ من نه‌چووم ده‌نگم نه‌دا، چونكه ئه‌گه‌ر هه‌ر زۆرینه‌ی ساده (No) یان بگوتبایه هێتده ته‌نگی پێ هه‌ڵنه‌ده‌چنین و بۆ حكومه‌ت ناچاری نه‌بوو وه‌ریبگرێ، به‌ڵام كه زۆرینه‌ی زۆر گوتیان (No) حكومه‌تی خسته قه‌یرانێكی گه‌وره. ده‌نگم ڕێزی لێنه‌گیری بۆ به فیڕۆی بده‌م؟!!!
ئه‌وه‌ی له هه‌موو شتێك سه‌یرتر بوو، خه‌ڵكی كورد بوو، ده‌زانن بۆ گووتیان (No)؟ چونكه سۆشیالی نه‌ده‌هێشت یا زۆر كه‌می ده‌كرده‌وه، دوایی هه‌ر نه‌ده‌ما.
به‌داخه‌وه مۆتیڤه‌كانی كورد هه‌میشه نه‌رێن و ته‌مبه‌ڵی و كارنه‌كردن ناوه‌ندی مۆتیڤه‌كانه!!!!

چێشتی مجێۆر له‌سه‌ر شێوازی هۆڵه‌ندی

2005-05-10T15:04:00.000-07:00

ئه‌مشه‌و بۆ ئێواره كۆبوونه‌وه‌یه‌ك چووم، به‌ر له مانگێك بانگ كرابووم ئاماده‌‌بم. كۆبوونه‌وه‌كه له‌سه‌ر هێزی گه‌وره‌و نادیار و مرۆڤایه‌تی بوو. سێ كه‌س قسه‌یان كرد، یه‌كێك له‌وانه كه یه‌كه‌مجاره له هۆڵه‌ندا گوێم له بوونیان بێبێ، سۆفی بوون. سۆفیێك له‌وانه‌ی كه جیاوازن له‌گه‌ڵ سۆفیه‌كانی وڵاته‌كه‌مان، ئه‌و سۆفیه ئافره‌تێكی هۆڵه‌ندی به ته‌مه‌نداچوو بوو، مانگانه كۆبوونه‌وه‌ی سۆفیانه‌یان هه‌یه‌ و شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت له تقوس به ڕێوه ده‌به‌ن. دواتر زانیم كه چه‌ند ڕه‌فیقێكی له‌گه‌ڵدان كه ته‌نها یه‌كیان پیاو بوو ده‌یگووت كه زۆربه‌ی هه‌وادارانی ئه‌و ته‌ریقه‌ته ژنن نه‌ك پیاو، وه‌لائیان بۆ پیاوێكی هیندیه به‌ ناوی (حه‌زره‌تی عینایه‌ت الله خان) پێشم گووت كه هه‌ندێك هه‌ن ده‌ڵێن وشه‌ی سۆفی له سوفه‌وه هاتووه، سوفیش وشه‌یه‌كی كوردیه، گووتی ڕاست ده‌كه‌ی كه ئه‌م وشه‌یه له سوفه‌وه هاتووه به‌ڵام یه‌كه‌م جاره بزانم كه ئه‌م وشه‌یه كوردیه.
كه‌سی دووه‌م پیاوێك بوو له بزاڤی هومانیزم، ئه‌ویش باسی له بیروباوه‌ڕی هومانیزم ده‌كرد و پێی وابوو كه بزاڤێكه له هه‌موو حاڵه‌ته‌كان خزمه‌ت به كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تی ده‌كات و ئامانجه سه‌ره‌تاو كۆتاییه‌كانیش هه‌ر به‌و دوڕیانه‌دا ده‌شكێنه‌وه. ئه‌و بزاڤه له هۆڵه‌ندا 14 هه‌زار ئه‌ندامی هه‌یه.
ئه‌وی تریشیان كریستیانێك بوو به شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت باسی له خوا ده‌كرد وه‌كو هێزێكی مه‌زن و پیرۆز كه مرۆڤ هه‌میشه پێویستی پێیه‌تی و ده‌توانێ پشتی پێ ببه‌ستێ.
دوای پشوێكی ده ده‌ققه‌یی ده‌ستكرا به گفتوگۆ و پرسیار و وه‌ڵام.
من به‌راوردێكم له نێوان ئه‌و هێزه نادیاره‌ و ترس كرد، ترس ئه‌و حاڵه‌ته ده‌رونیه تایبه‌ته واهیمه‌یه كه زۆرجاران زه‌نده‌ق به‌ره، زۆربه‌ی جارانیش هه‌ر ترسه وا له مرۆڤ ده‌كات هه‌ندێ شتی تایبه‌ت بكات، خه‌ڵكێكی زۆر هه‌یه ئه‌گه‌ر له‌به‌ر ترس نه‌بێ بۆ نمونه ئاماده نیه خۆی سه‌خڵه‌ت بكات و هه‌ندێ جۆری تقوس پیاده بكات. كۆمه‌ڵگای كوردیم وه‌كو نمونه هێنایه‌وه، كه ڕێژه‌یه‌كی زۆری خه‌ریكی به‌ڕێوه بردنی كۆمه‌ڵێك تقوسه بێ ئه‌وه‌ی له ماناو مه‌به‌سته‌كانی ئه‌و تقوسانه حاڵی بێ، بێ ئه‌وه‌ی له مانای ئه‌و وشانه‌ش حاڵی بێ كه ڕۆژانه دووباره‌ و چه‌ند باره‌یان ده‌كاته‌وه. پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه داخۆ ئه‌و ترسه یان باشتر بڵێم ئه‌و جۆره خواپه‌رستیه تا كوێ بڕ ده‌كا، كاریگه‌ری ئه‌و جۆره خواپه‌رستیه له‌سه‌ر دڵ و ده‌رونی مرۆڤ چه‌ند پۆزه‌تیفه؟؟ پێم وایه ترس هه‌موو ژیانی ئێمه‌ی داگیر كردووه، ترس هه‌وا ئاسا له هه‌موو پانتاییه‌كانی ژیانماندا ئاماده‌یه، له‌گه‌ڵی ڕاهاتووین، ئاشنای بووین، ڕاهاتووین كه لێی نه‌ترسین، به‌ڵام له ئاكامدا زه‌نده‌قمان له ناو په‌نجه‌كانیه‌تی بێ ئه‌وه‌ی هه‌ستی پێ بكه‌ین له كاته ناسك و حاڵه‌ته‌كانی بێهێزبوونمان ده‌مانخاته‌وه ناو كه‌ش و هه‌وای ڕه‌شی خۆی و كۆیله ئاسا گاڵته به ڕۆح و ده‌رونمان ده‌كات.
به هه‌رحاڵ دوای یه‌كتر ناسین كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكی سه‌یرو سه‌مه‌ره‌ی تیابوو، له گروپ و سێكتی سه‌یرو سه‌مه‌ره ئاماده بوون له‌و ئێواره‌یه‌دا. ئه‌وه‌ی كه سه‌یر بوو به لامه‌وه ئه‌و ژنه سۆفیه زۆر نمونه‌ی به قسه‌كانی زه‌رده‌شت ده‌هێنایه‌وه، له كاتی كۆبوونه‌وه‌كانیاندا یه‌كێك له‌و كتێبانه‌ی كه به ڕیز له‌گه‌ڵ ئینجیل و ته‌ورات و قورئان دایده‌نێن به‌شێكی ئاڤێستایه كه پێی ده‌ڵێن گاتا.
ئه‌وه‌ش كه له هه‌مووی زیاتر جێگای تێبینی بوو هه‌موو یه‌كێك باسی بیرو باوه‌ڕی خۆی ده‌كرد بێ ئه‌وه‌ی یه‌كێك توڕه بێ یا ده‌نگی هه‌ڵبێنێ یا بڵێ بیروباروه‌ڕی من باشتره له هی تۆ، هه‌مویان گه‌وره‌ترین ڕێزیان بۆ بیروباوه‌ڕی یه‌كتر هه‌بوو.

گه‌ڕانێك

2005-04-28T17:36:00.000-07:00

ئه‌مشه‌و سه‌رم به بڵاگی پاساریدا كرد،
ئه‌و به خودا ده‌ستی پێكردووه، منیش پێم خۆش بوو ئه‌و چه‌ند وشه‌یه‌ی بۆ بنوسم و به‌لاشمه‌وه گرنگ بوو ڕۆندكیش به‌و چه‌ند وشه‌یه‌ ئاشنا بكه‌م:
ئه‌و نوسیویه‌تی: خودا خۆشه‌ویستیه.
منیش نوسیم:
تۆ له خوداوه ده‌ستت پێ كرد. ئێمه‌ش به خودا كۆتاییمان هێنا، كۆتایی به هه‌موو شتێك، به هه‌موو بوونێك، ئه‌وه‌ی كه سووره له‌سه‌ر مانه‌وه و نایه‌وێ كۆتایی پێ بێ، خودایه.
ده تۆش له حوزوری بڕوا بوون به خودا به خێر هاتی، ئێمه‌ش له حوزوری به‌رده‌وامی گه‌ڕان به‌دوای ئه‌ودا پێشوازیت لێ ده‌كه‌یت.
هه‌ر سه‌ركه‌وتوو بیت

دارا داری دی

2005-04-18T14:05:00.000-07:00

ڕۆژگارێكی زۆر خۆش بوو، زۆر چێژم له‌و وێنه پڕ ڕه‌نگ و ناسكانه وه‌رده‌گرت. ئێستاش له‌گه‌ڵ دابێ ئه‌و ڕه‌نگانه چاوم پڕ ده‌كه‌ن. ئه‌ی ڕه‌قیب و كه‌س نه‌ڵێ كورد مردووه‌ ئه‌و قه‌تاره هه‌رگیز له بیر نه‌كراوه‌ن كه سه‌ر‌قافڵه‌كه‌ییم نه‌ده‌دا به‌كه‌س، هه‌ر ئه‌و مامۆستایه‌ی كه پێی ده‌گوتین دارا دوو داری دی، هێنده دیدی له‌سه‌ر داره‌كان ڕانه‌ده‌گرت و پازی ده‌دایه سرووده‌كان و ڕۆژانه دووپاتی ده‌كرده‌وه و ڕای ده‌گه‌یاند، به ده‌می خۆی هاواری ده‌كرد و ئێمه‌ش له دوویمان ده‌گووته‌وه: كورد زیندووه، نه‌مردووه. مامۆستا یه‌حیا وێنه‌یه‌كه له‌و وێنه جوانانه‌ی كه شوێنێكی گرنگی له زیهن و هزره‌كانمدا پاوان كردووه، ئه‌و وێنه‌یه‌ش ئه‌و ساته‌یه كه مامۆستا یه‌حیا و سرووده‌كان و ساته خۆشه‌كانی مناڵیم دێننه‌وه یاد.

!!!!!!!هااااااااااااااااا ئه‌نفال

2005-04-14T13:45:00.000-07:00

هه‌رچه‌ند بیر له پڕۆسه‌ی ئه‌نفال ده‌كه‌مه‌وه، بێ ئارامی ده‌مگرێ و تژی قورگم گریان ده‌بێ. هه‌رچه‌ندیش بیر له گه‌نده‌ڵی و ناپاكی پارته كوردی و هه‌ندێ سیاسی كورد ده‌كه‌مه‌وه ڕق ده‌مگرێ. ئه‌و ڕۆژانه‌ی دینداریمان ده‌كرد به ناوی دینداریش هه‌تك ده‌كراین و قڕ ده‌كراین، ئه‌و ڕۆژانه‌ش كه ده‌رفه‌تی تۆڵه‌ی ئه‌نفالكراوانمان بۆ هه‌ڵده‌كه‌وت پارته ده‌سه‌ڵاتداره‌كانمان پڕۆسه‌ی ئیباده‌كردنی یه‌كتریان هه‌ڵگرتبوو، له‌شكری دوژمنانیان بۆ سه‌ریه‌كتری ده‌هێنا. مه‌زڵومیه‌تی خه‌ڵكی ڕه‌ش و ڕووتی كورد له باسكردن نایه، قورسایی به‌قه‌د كیشوه‌رێكه. دووبه‌ره‌كی نێوانیشمان له باسكردن نایه، برینه‌یه‌كه له جه‌سته‌ی زیندوه‌كانمان و ئه‌نفالكراوه‌كانیشمان.

سڵاوێكی ئه‌به‌دی بۆ ئه‌نفالكراوانمان، نه‌فره‌ت له شه‌ڕ و له شه‌ڕخوازان.

سڵاو له ئه‌نفالكراوان له ڕۆژی ئه‌نفال و له ڕۆژی زیند‌ه‌به‌چاڵ كردنیان و له ڕۆژی ژیانه‌وه‌شیان

له زه‌مه‌نی مام جه‌لالدا

2005-04-09T03:22:00.000-07:00

به بۆنه‌ی بوونی مام جه‌لال به سه‌رۆكی عیراق، كورد و عه‌ره‌ب، به‌دین و بێدین، ژن و پیاو، به جل و به‌رگی نه‌ته‌وه‌یی و مۆدێرن ده‌ستی یه‌ك ده‌گرن.
ده‌بێ ئه‌و ڕیزبوونه سه‌یرو سه‌مه‌ره‌یه نه‌شوه‌ی سه‌ركه‌تن بێ، یا جارێكی تریش به زۆر كۆكردنه‌وه‌ی دژبه‌ره‌كانه؟؟

ئه‌مڕۆ مام جه‌لال بوو به سه‌رۆكی عیراق.

2005-04-06T15:35:00.000-07:00

لێی پیرۆز بێ. زۆر دڵی پێخۆش بوو. دڵی خه‌ڵكێكی زۆری كوردستانیش به‌م هه‌نگاوه خۆش بوو. هه‌میشه دڵم خۆش ده‌بێ كه خه‌ڵك به دڵخۆشی ببینم. خۆ ئه‌گه‌ر خۆشیه‌كه گشتی و سه‌رتاسه‌ری بێ ئه‌وه خۆشتر و گه‌وره‌تر ده‌بێ. ئه‌مڕۆ خۆشحاڵ بووم كه خه‌ڵكی خۆشحاڵن به‌ڵام نازانم ئه‌و خۆشحاڵیه بۆ؟؟ ده‌مه‌وێ وه‌كو ئه‌و هه‌زاران خه‌ڵكه بم كه له‌گه‌ڵ ڕووداو و گۆڕانكاریه‌كانی عیراق شاگه‌شكه ده‌بن، به‌ڵام من وانیم. چۆن ڕووداوێك له میسر یا له یه‌مه‌ن یا له ئه‌تیوبیا ڕوو ده‌دات و چه‌ند پێیه‌وه كاریگه‌ر ده‌بم به‌و ڕووداوانه‌ی وڵاتی عیراقیش هه‌ر ئه‌وه‌نده‌. خه‌تای خۆم نیه، هه‌ست ناكه‌م كه‌م و زۆر دوور و نزیك كه ئه‌و وڵاته وڵاتی منه. چه‌ند هه‌ستم كرد كه غازی عه‌جیل الیاور بووه سه‌رۆكی عیراق بۆ مام جه‌لالیش هه‌ر ئه‌وه‌نده، مه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌بێ دڵخۆش بووم كه دڵی خۆشه، به‌ڵام پێم وانه‌بوو كه ئه‌وه به‌ری ڕه‌نجی شه‌هیدانه، یا به‌ری ڕه‌نجی ماندووبوونی خۆیه‌تی ئه‌مڕۆ ده‌یخوا. له‌وانه‌یه بۆ ئه‌و وابێ به‌ڵام بۆ من نا. كه سه‌رۆكی ئه‌رجه‌نتین (منعم كارلوس) چه‌ند ساڵێك به‌ر له ئێستا به ئه‌سڵ عه‌ره‌ب بوو له هه‌ڵبژاردن ده‌رچوو. عه‌ره‌به‌كان زۆر كه‌یفیان هاتبوو، هه‌موو جارێ باسیان ده‌كرد. منیش له‌و ڕووه‌وه به لامه‌وه شتێكی چاكه پیاوێكی كورد بوو به سه‌رۆكی وڵاتێكی عه‌ره‌بێ. ئه‌وه بۆ عه‌ره‌به‌كان شه‌هاده‌ته، كه دیموكراتخواز و سینگ فراوان و دادوه‌رن، ئه‌وه‌نیه ماوه‌ی خه‌ڵكی بێگانه‌ش ده‌ده‌ن ببن به سه‌رۆكیان.
سه‌یره، ئه‌وه كورده و ناتوانێ ناوماڵی خۆی ڕێكخاته‌وه به‌ڵام زۆر به‌كار و لێهاتووه بۆ ڕێكخستنه‌وه‌ی ماڵی خه‌ڵكی، په‌رله‌مانی عیراقیان گه‌یانده لێواری ئه‌مان و سه‌رۆكێكیان بۆ دانا! هه‌روا سه‌رۆكێكیشیان بۆ عیراق دانا! هه‌روه سه‌رۆكی حكومه‌تیش له‌و ڕۆژانه داده‌نرێ، كه‌چی هێشتا په‌رله‌مانی كوردستان و دارو ده‌سته‌و حكومه‌ته‌كه‌ی هه‌ر هاردی ناودڕین.
جا چی له‌وه زیاتر بڵێم؟ هه‌ر چه‌ند زیاتر باسی بكه‌م سۆزم بۆ ئه‌و وڵاته ناچێت، به وڵاتی خۆمی نازانم، پێم خۆشه وابم ناتوانم، چۆن یه‌كێك نه‌فسی خواردنێك نابا منیش نه‌فسم نایبا بڵێم (نعوذ بالله) عیراقیم. له ته‌مه‌نی نۆزده‌ و بیست ساڵیم مام جه‌لالم خۆش ده‌وسیت، هه‌میشه خه‌ونم به‌و ڕۆژه‌وه ده‌دیت كه مام جه‌لال وه‌كو سه‌رۆكی كوردستان ببینم به‌ڵام قه‌ت ئه‌و ڕۆژه‌م به خه‌یاڵدا نه‌ده‌هات، نه‌شمده‌ویست به خه‌یاڵمدا بێ كه ببێ به‌سه‌رۆكی ئه‌رجه‌نتین، مه‌به‌ستم عراق بمبورن، ئه‌مڕۆش ئه‌نجامه‌كانم به پێچه‌وانه بینینه‌وه. ئاخیری خێر بێ، نۆبه‌ره‌ی ده‌ڵێن نێر بێ. ئه‌ی خۆ مێش حه‌رامزاده نین، به‌ڵام ئه‌وه‌نیه مێ بوو سه‌ر به هه‌وێ چوو، ئێستا ده‌مێ دیشداشه‌و عه‌گاله‌كه‌ی كاك یاوه‌ر ده‌شوات. خۆ ئه‌گه‌ر مێیه‌كانمان ببن به سه‌رۆك هه‌ر باشتره له‌وه‌ی مێردیان پێ بكه‌ن، نه‌وه‌ك ببێ به وه‌زیر و ته‌ماع له سه‌رۆكه‌كه‌یان بكات. بڕوا ناكه‌م مامه‌ش تۆڵه بكاته‌وه له‌به‌ر مامۆژنه هێرۆ بڕواناكه‌م بوێرێ ئه‌و هه‌نگاوه باوێژێ.
پیرۆزباییت لێ ده‌كه‌م مامه به‌ڵام نه‌ك له‌به‌ر ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی وڵاتی منی به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی تۆ كوردیت و دڵت پێی خۆشه‌ و پیرۆزت بێ.

نه‌و نه‌مامه له‌چك سووره‌كه‌م

2005-03-26T17:11:00.000-08:00

ئه‌م شه‌و له پڕ به‌سه‌ر ڕۆمانی "نه‌و نه‌مامه له‌چك سووره‌كه‌م" داكه‌و‌تم و ده‌ستم به خوێندنه‌وه‌ی كرد، ماڵپه‌ڕی ده‌نگه‌كان ماوه ماوه كتێبێك ده‌خاته سه‌ر ڕووپه‌ڕی خۆی و منیش هه‌ندێ جار ده‌یخه‌مه ئه‌رشیف و هه‌ندێ جاریش ئه‌گه‌ر به دڵم نه‌بێ وازی لێ دێنم، هه‌ندێ جاریش ده‌كه‌ومه خوێندنه‌وه‌ی. ئه‌و جاره له‌گه‌ڵ جه‌نگیز ئه‌یتماتۆڤی نوسه‌ری پێده‌چێ قه‌رغیزی بێت، له‌گه‌ڵ وه‌رگێڕی به‌ڕێز تۆفیق عه‌بدول به‌سه‌ر شاخ و ڕێگاو بانه چڕو سه‌خته‌كانی تیان شانی وڵاتی كه‌رگیزیا داكه‌وتم. به لامه‌وه شتێكی نایاب بوو، كاك عه‌بدول زۆر به جوانی كردوویه‌تی به كوردی، وا له خوێنه‌ر ده‌كا خۆی له كوردستانی شاخاویدا بدۆزێته‌وه. به هه‌مان ئاهو هه‌نسكی عاشقانی بێ ده‌ره‌تان و زولم لێكراوانی وڵاتی ئێمه. به هه‌مان ئاهو هه‌ناسه‌ی ئه‌و ژنه چه‌وساوانه‌ی نه ڕایان وه‌رده‌گیرێ و نه مافی هه‌ڵبژاردن و سازدانی چاره‌نوسی خۆیان هه‌یه. له شێوه سروشتێكی سه‌خت و سارد و ناهه‌مواری وه‌كو زۆر شوێنی كوردستان. له كاروانی ئه‌و چه‌ند سه‌عاته‌مدا توانیم تۆزێك بچمه قه‌رغیزستان و ته‌ماشای دیمه‌نی ئه‌و پڕۆتێسته زیندووانه بكه‌م كه له دژی عه‌سكه‌ر ئه‌كایێف ئه‌نجام دران، تا ده‌ریان په‌ڕاند و ناچاریان كرد بێ به په‌ناهه‌نده له وڵاتی بابه گه‌وره‌ی ڕوسیای قه‌یسه‌ری. ئه‌لیاسیش دڵنیام جارێكی تر ئه‌و برینانه‌ی كه له دووتوێی بێ وه‌فایی و سه‌ره‌ڕۆیی دووچاریان بووه ناتوانێ تیماریان بكاته‌وه و به ئاسووده‌یی بژیێ. قوربانیدانی ئاسیلی خۆبه‌ختكارو دژ به داب و نه‌ریته ناوازه‌كان بێوێنه بوو، لێ ئه‌لیاس له ناو قالبه شێواوه‌كانی كۆمه‌ڵگای به‌سته‌ڵه‌ك نرخی ئاسیل نازانێ و به دوای فیز و ڕاله‌خۆبوونی خۆی ده‌كه‌وێ. بۆیه ئاسیل چۆن نایه‌كسانی كۆمه‌ڵگا و دایك و باوكی بۆ قه‌بووڵ نه‌كرا ئاواش بێ وه‌فایی ئه‌لیاسی بۆ قبول نه‌كرا. له ئاكامیشدا به خاوه‌ن هه‌ڵوێست مایه‌وه. دیاره هه‌ر ئه‌و خاوه‌ن هه‌ڵوێستیه‌ش وای لێكردن ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی ئازاری 2005 یان سه‌ربگرێ.

له نێوان دوو دونیای جیاوازدا

2005-03-23T16:13:00.000-08:00

ئه‌مشه‌و ده‌بوایه بچمه قوتابخانه‌ی هۆشڤان بۆ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی باوك و دایكان.
كۆبوونه‌وه‌كه بۆ ئه‌وه‌ بوو پێمان بڵێن چۆن مناڵه‌كان فێری پلان دانان و بیركردنه‌وه‌ له ڕاپه‌ڕاندنی پلانه‌كه ده‌كه‌ن. سه‌رتان نه‌یه‌شێنم ئێمه‌یان دابه‌ش كردوو وه‌كو مناڵ كردیانین به‌چه‌ن تیمێك و هه‌ر تیمه‌ و مامۆستایێك سه‌رپه‌رشتی ده‌كردین. چۆن له‌گه‌ڵ فێرخوازه‌كان ڕه‌فتاریان ده‌كرد ئاواش له‌گه‌ڵ ئێمه، بۆ ئه‌وه‌ی به چاوی خۆمان به شێوه‌یه‌كی پراكتیك ببینین چۆن خۆیان ماندوو ده‌كه‌ن. (به ڕاستی كه دێمه سه‌ر وشه‌ی قوتابی یا خوێندكار یا فێرخواز، دووچاری سه‌رسوڕان دێم نازانم كام وشه بۆ ئه‌و توێژه گرنگه به‌كار بێنم، نه‌بادا یه‌كێك له‌ دیموكراتخوازه‌كانی خۆمان لێمان توڕه‌بێ).
ئه‌وه‌ی كه به درێژایی ئه‌و ئێوا‌ره كۆبوونه‌وه‌یه بیرم لێده‌كرده‌وه ئه‌وه بوو، چۆن مناڵێكی شه‌ش ساڵی له‌و ته‌مه‌نه‌وه فێری پلان دانان و پشت به خۆ به‌ستن ده‌كه‌ن، به‌ڵام به كه‌ل و په‌لی یاریكردن. خۆ ئێمه له ته‌مه‌نی ئه‌وان له زله و شولاق ترساندن به‌ده‌ر شتێكی تر فێر نه‌ده‌بووین، گه‌وره‌ش بووم زه‌مه‌نی مناڵێتی خۆم نه‌بینی، باوك و باپیره‌م نه‌یانده‌هێشت به مناڵی بچمه ناو مناڵان، ده‌یانگووت: عه‌یبه، ئێمه خاوه‌ن دیوه‌خانین و نابێ تۆ وه‌كو مناڵی خه‌ڵك بیت. تۆ پیاویت و ماشه‌ڵڵا گه‌وره‌یت و هه‌ر عه‌یبه خۆت بێنیته ڕێزی ئه‌و چه‌تیو و مه‌تیوانه.
ده‌مزانی وانیه، نه ‌گه‌وره‌م و نه پیاویش، مناڵ بووم وه‌كو هه‌موو مناڵان، حه‌زیشم به گه‌مه‌ی مناڵان ده‌كرد، گه‌ردێكیش له قسه‌كانی ئه‌وان حاڵی نه‌ده‌بووم، ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسوڕمان بوو خه‌ڵكیش هه‌مان قسه‌یان پێده‌گووتم، بۆیه هه‌ر له په‌نجه‌‌ره‌وه ده‌متوانی مناڵان ببینم كه تۆپانێ ده‌كه‌ن.
له لایێكی تر له‌و شه‌وه هێمنه‌دا بیرم له سه‌ركرده‌كان و سیاسه‌ت مه‌دارانی خۆمان ده‌كرده‌وه كه تا ئه‌و چركه ساته‌ش تاكه پلانێك كه پێڕه‌وی بكه‌ن ته‌نها میزاجی خۆیانه و نه‌خۆشی خۆ به گه‌وره زانین و خه‌ڵكیش و هاوڵاتیانیشیان به گێل و ساویلكه و ڕانه‌مه‌ڕ.
دزه‌انم من و زۆرێكی له تیرازی خۆشم له ڕووی ده‌رونی و دووره وڵاتی زۆر ئارام نین، به‌ڵام له‌وانه‌شه ئه‌وه‌نده بێنێ كه مناڵه‌كانمان به شێوه‌یه‌كی گونجاو و به‌رهه‌مدار گه‌وره بن و خوێندنیان ته‌واو بكه‌ن و په‌روه‌رده بن، هه‌ر هیچ نه‌بێ نه‌بنه ڕانه مه‌ڕ و نانی گه‌وری بخۆن و سه‌ڵه‌واتێ له گه‌وری بده‌ن.

له دایك بوونی هۆشڤان

2005-03-21T08:32:00.000-08:00

له ڕۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆدا له وڵاتی هۆڵه‌ندا له 21-03-1999 خه‌ڵكی خه‌ریكی پیرۆزكردنی نه‌ورۆز بوون و ئێمه‌ش سه‌رقاڵی خه‌سته‌خانه‌ و له دایك بوونی هۆشڤان بووین، هه‌ستكردن به خۆشی نه‌ورۆز و به تاڵی‌ تاراوگه تێكه‌ڵی یه‌ك بووبوون.
ڕێكه‌وت وابوو له دایك بوونی بكه‌وێته ئه‌و ڕۆژه‌ی كه هه‌موو گه‌لی كورد به‌و ڕۆژه ئاهه‌نگ ده‌گێڕن. له دایك بوونی ئه‌و له ڕۆژێك دایه نه‌ك هه‌ر ئێمه سه‌رتاپای خه‌ڵكی كورد دڵخۆش و به‌خته‌وه‌رن.
جه‌ژنی له دایك بوونی هۆشڤان پیرۆز ده‌كه‌م و نه‌ورۆزیش له هه‌موو گه‌لی كورد پیرۆز ده‌كه‌م.

ئه‌م وێنه‌یه‌ی دوێنێ شه‌و له مه‌ڕاسیمی كردنه‌وه‌ی ئاگری نه‌ورۆز گیراوه

سیمبۆڵی شه‌هیدان

2005-03-17T12:07:00.000-08:00

پێمان ده‌ڵێ: ئێوه بنون تا ئێمه به ئاگا دێینه‌وه